Gezaghebber houdt vast aan Santa Clara-onderzoek ondanks groeiende kritiek
KRALENDIJK – Gezaghebber John Soliano ziet geen reden om een nieuw of aanvullend onderzoek te laten uitvoeren naar het Santa Clara-dossier. Volgens hem bestaat er geen twijfel over de onafhankelijkheid en volledigheid van de feitenreconstructie van EBBEN & Partners. Dat standpunt komt terwijl de afgelopen weken juist op meerdere fronten vragen zijn gerezen over het onderzoek en de manier waarop het Openbaar Lichaam Bonaire (OLB) met informatie daarover is omgegaan.
Soliano reageerde op 23 juli schriftelijk op vragen die eilandsraadslid S.B. Chirino-Felida namens de UPB-fractie had gesteld. De UPB stelde dat het rapport ernstige tekortkomingen zou bevatten op het gebied van onder meer objectiviteit, consistentie en controleerbaarheid. De partij vroeg daarom onder andere om een onafhankelijke second opinion.
De gezaghebber ziet daarvoor geen aanleiding. Volgens Soliano is de feitenreconstructie uitgevoerd door een onafhankelijk bureau met ruime ervaring en zonder politieke belangen of betrokkenheid bij de partijen in het dossier. Ook stelt hij dat gebruik is gemaakt van gangbare onderzoeksmethoden.
"Als gezaghebber zie ik daarom geen aanleiding om te twijfelen aan de volledigheid en onafhankelijkheid van het rapport", schrijft Soliano. Een nieuw onderzoek of een onafhankelijke adviescommissie is volgens hem daarom niet nodig.
Kritiek op onderzoek
Het standpunt van Soliano staat tegenover kritiek die na publicatie van het rapport naar voren is gekomen. Voormalig gedeputeerde Anjelica Cicilia liet eerder aan Bonaire.nu weten dat zij niet voor wederhoor is benaderd, terwijl haar handelen en betrokkenheid wel in de feitenreconstructie worden beschreven.
Ook oud-gedeputeerde Anthony Weber zette deze week in het radioprogramma Op de Klippen vraagtekens bij het onderzoek. Volgens Weber kan een belangrijk onderzoek waarbij geen hoor en wederhoor is toegepast "naar de prullenbak". Hij stelde daarnaast dat, wanneer hij afgaat op de bevindingen uit het rapport, voormalig gedeputeerde Clark Abraham volgens hem "moreel onethisch" heeft gehandeld. Weber maakte daarbij nadrukkelijk het voorbehoud dat hij geen juridisch oordeel kan geven.
De UPB wees eerder eveneens op mogelijke tekortkomingen. Zo stelde de fractie dat ontlastende verklaringen voor Abraham onvoldoende kritisch zouden zijn getoetst en wees zij op aanwijzingen van mogelijke directe inmenging. Ook plaatste de partij vraagtekens bij de verhoging van het bod van het OLB op grond binnen het dossier.
Eerder al discussie over openbaarheid
De discussie over de feitenreconstructie speelde bovendien al voordat het rapport was afgerond. Bonaire.nu schreef op 7 juli over een hoorzitting bij de Adviescommissie Wet administratieve rechtspraak BES naar aanleiding van een bezwaar tegen de afwijzing van een Wob-verzoek over Santa Clara.
Via dat verzoek was onder meer gevraagd om documenten over de opdrachtverlening aan EBBEN & Partners, de onderzoeksvraag, de reikwijdte van het onderzoek en interne stukken. Het OLB had openbaarmaking tijdens het lopende onderzoek geweigerd, omdat dit volgens het bestuurscollege de zorgvuldigheid van het onderzoek kon beïnvloeden.
Tijdens de hoorzitting werd namens de indiener aangevoerd dat het OLB onvoldoende per document had gemotiveerd waarom openbaarmaking niet mogelijk was en niet had onderzocht of stukken gedeeltelijk konden worden verstrekt.
Opvallend was dat de vertegenwoordiger van het OLB tijdens de zitting verschillende inhoudelijke vragen van de adviescommissie niet kon beantwoorden, omdat zij niet de behandelaar van het Wob-verzoek was. De voorzitter zag destijds voorzichtig aanknopingspunten om mee te gaan in het bezwaar. Het OLB kreeg twee weken de gelegenheid om te bekijken of documenten alsnog konden worden verstrekt.
Politiek oordeel aan Eilandsraad
Soliano blijft ondertussen achter de feitenreconstructie staan. Volgens hem heeft het rapport zijn doel bereikt door inzicht te geven in de besluitvorming, betrokkenheid en verantwoordelijkheidsverdeling rond Santa Clara. Het rapport laat volgens de gezaghebber ook zien dat meerdere dossiers in het gebied nog altijd in een impasse verkeren.
Het is volgens hem niet aan de gezaghebber om een inhoudelijk oordeel te geven over mogelijk niet-integer handelen van bestuurders. Die beoordeling behoort volgens Soliano tot de controlerende taak van de Eilandsraad.
Ook ziet hij geen reden om de totstandkoming van het bod van het OLB opnieuw te onderzoeken. Volgens Soliano zijn geen nieuwe feiten of omstandigheden aangedragen die aanleiding geven om de bevindingen van EBBEN ter discussie te stellen.
Wel maatregelen naar aanleiding van rapport
Ondanks zijn vertrouwen in het onderzoek erkent Soliano dat er verbeteringen nodig zijn. EBBEN adviseert onder meer om de impasses binnen Santa Clara te doorbreken, lange doorlooptijden bij R&O-dossiers aan te pakken en waarborgen in te voeren tegen de schijn van oneigenlijke toezeggingen door bestuurders en ambtenaren.
Daarbij wordt onder andere het vierogenprincipe genoemd. Ook moeten de samenwerking tussen directies en het beleid rond grondzaken worden verbeterd.
Soliano heeft het Bestuurscollege gevraagd de aanbevelingen te bestuderen en waar nodig op te volgen. Daarnaast wordt gewerkt aan nieuwe gedragscodes en verdere versterking van de integriteitskaders.
Daarmee is het Santa Clara-dossier ondanks de afronding van de feitenreconstructie nog niet gesloten. Waar Soliano geen reden ziet om aan het onderzoek te twijfelen, blijven vanuit de politiek, voormalige bestuurders en de discussie over openbaarheid vragen bestaan over zowel de totstandkoming als de uitvoering van het onderzoek.
