DEN HAAG – Het kabinet erkent dat de toegankelijkheid van het notariaat op Bonaire onder druk staat. In antwoord op Kamervragen naar aanleiding van berichtgeving van Bonaire.nu bevestigt de staatssecretaris van Justitie en Veiligheid dat de geschetste ervaringen "de aandacht van het kabinet" hebben en dat wordt gewerkt aan oplossingen om de notariële dienstverlening te verbeteren.
Volgens de staatssecretaris is de toegang tot het recht, waaronder het notariaat, van groot belang. Hij benadrukt dat notarissen een ministerieplicht hebben en in beginsel geen onderscheid mogen maken tussen cliënten of het soort zaken dat zij behandelen. Een notaris mag alleen weigeren als daar een gegronde wettelijke reden voor is.
Wel erkent het kabinet dat de verplichte dienstverlening ook kan leiden tot oplopende wachttijden. Daarbij wordt opgemerkt dat dit niet alleen op Bonaire speelt, maar ook in Europees Nederland voorkomt.
Geen klachten geregistreerd
Opvallend is dat volgens informatie van het Gemeenschappelijk Hof van Justitie in 2025 geen enkele officiële klacht is ingediend tegen notarissen op Bonaire.
Dat betekent echter niet automatisch dat er geen onvrede bestaat. De website waarop wordt uitgelegd hoe inwoners een klacht kunnen indienen is pas recent actief onder de aandacht gebracht. Het is bovendien onduidelijk in hoeverre inwoners in 2026 al gebruik hebben gemaakt van deze klachtenprocedure.
Daarnaast gaven meerdere inwoners eerder tegenover Bonaire.nu aan terughoudend te zijn met het indienen van een officiële klacht. Omdat klachten niet anoniem kunnen worden behandeld, vrezen zij dat dit gevolgen kan hebben voor toekomstige dienstverlening. Gezien het beperkte aantal notariskantoren op Bonaire zijn zij bang dat zij daarna nog moeilijker geholpen zullen worden.
Website na berichtgeving onder de aandacht gebracht
Het kabinet schrijft dat de procedure voor het indienen van klachten is vastgelegd in de Wet op het notarisambt BES en ook staat beschreven op de website van de Kamer van Toezicht Notariaat. Naar aanleiding van de berichtgeving van Bonaire.nu over de onduidelijkheid rondom de klachtenprocedure heeft het Gemeenschappelijk Hof deze informatie ook actief met de pers gedeeld.
Oorzaken in kaart gebracht
Volgens het kabinet heeft de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie (KNB) in opdracht van het ministerie in 2024 onderzoek gedaan naar de knelpunten binnen het notariaat op Bonaire, Sint Eustatius en Saba.
Daaruit blijkt dat de lange wachttijden en hoge werkdruk vooral worden veroorzaakt door een moeizame toegang tot gegevens uit onder meer het Kadaster, de Kamer van Koophandel en de basisregistratie. Ook blijkt het lastig om notarieel personeel tijdelijk uit Europees Nederland of tussen de eilanden uit te wisselen.
Digitale registers en meer personeel
Om de problemen aan te pakken werkt het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties aan de verdere digitalisering van overheidsregisters, zodat notarissen sneller toegang krijgen tot benodigde gegevens. Daarnaast onderzoekt het ministerie van Justitie en Veiligheid of de regels voor de inzet van notarieel personeel kunnen worden versoepeld.
Volgens het kabinet moeten deze maatregelen bijdragen aan een efficiëntere notariële praktijk en uiteindelijk leiden tot een afname van de klachten en wachttijden op de BES-eilanden.
