KRALENDIJK – De traditionele masbango-visserij op Bonaire heeft geleid tot een stevige discussie tussen meerdere partijen. De Bonaire Human Rights Organization (BHRO) kaart de kwestie aan als een mensenrechtenkwestie. De Plataforma Boneiru Nobo i Mas Outónomo (PBNO) verwerpt dat en ziet het als een lokale beheerkwestie. En havenmeester Gunther Flanegin wijst op een concreet veiligheidsrisico: visnetten in de haven kunnen verstrikt raken in propellers van boten.
BHRO: kwestie van mensenrechten en inheemse rechten
De Bonaire Human Rights Organization trok als eerste aan de bel. Volgens BHRO werden vissers tijdens hun traditionele netvisactiviteiten aangesproken door havenautoriteiten, terwijl zij de van oudsher bestaande masbango-visserij uitoefenden. De organisatie kwalificeert dat als een mogelijke schending van mensenrechten, cultuurrechten en inheemse rechten, en verwijst daarbij naar Artikel 73 van het VN-Handvest. BHRO verbindt de kwestie ook aan de bredere discussie over een mogelijke herplaatsing van Bonaire op de VN-lijst van Niet-Zelfbesturende Gebieden.
PBNO: geen verbod, wél gebrek aan overleg
PBNO vindt op haar beurt dat de mensenrechtenclaim van BHRO geen hout snijdt. De netvisserij op masbango is al jarenlang expliciet toegestaan binnen de regelgeving van het Bonaire National Marine Park, met als voorwaarden onder meer toezicht op de netten en het vrijlaten van onbedoeld gevangen zeeschildpadden. Van een verbod door Nederland is dan ook geen sprake, aldus PBNO.
Wat wél ontbrak, was voorafgaand overleg. PBNO verwijst ter vergelijking naar de eerdere sluiting van de vissterspier, waarbij het Openbaar Lichaam Bonaire, het Korps Politie Caribisch Nederland, de Koninklijke Marechaussee, STINAPA, de Havenmeester en Kooperativa Piskabon vooraf om de tafel gingen. Dat had ook nu moeten gebeuren, vindt de organisatie.
Havenmeester: propellers raken verstrikt in visnetten
Havenmeester Gunther Flanegin brengt een praktisch veiligheidsargument in. Visnetten die in de haven liggen, kunnen verstrikt raken in de propellers van boten die de haven invaren of verlaten. Dat vormt een gevaar voor zowel de scheepvaart als de vissers zelf. Zijn optreden stond daarmee los van een principieel standpunt over de toelaatbaarheid van masbango-visserij, het ging om handhaving op grond van veiligheid in het havengebied.
Oproep tot dialoog
Willem A. Cicilia van PBNO roept alle betrokken partijen op om de situatie via overleg op te lossen. De organisatie pleit voor gesprekken tussen Piskabon, STINAPA, de Havenmeester en de overheid om voor de rest van het seizoen duidelijke afspraken te maken. “Een dergelijke aanpak sluit aan bij de uitgangspunten van de Roadmap Bonaire 2025–2035, waarin dialoog, feiten en gelijkwaardigheid centraal staan”, zegt Cicilia in zijn reactie.
