Nieuwe wet moet gezaghebber Bonaire meer grip geven op online onrust
KRALENDIJK – De gezaghebber van Bonaire krijgt mogelijk de bevoegdheid om online berichten te laten verwijderen wanneer die een ernstige verstoring van de openbare orde veroorzaken of dreigen te veroorzaken. Dat blijkt uit een initiatiefwetsvoorstel dat momenteel in de Tweede Kamer wordt behandeld. De nieuwe bevoegdheid gaat niet alleen gelden voor burgemeesters in Europees Nederland, maar ook voor de gezaghebbers van Bonaire, Sint Eustatius en Saba.
Voor Bonaire kan de wet een belangrijke ontwikkeling zijn. Facebook speelt op het eiland een grote rol in het publieke debat. Discussies over maatschappelijke en politieke onderwerpen worden er vaak gevoerd, maar regelmatig lopen die uit op persoonlijke aanvallen, ongefundeerde beschuldigingen of anonieme berichten. Pagina’s als Durf te Zeiken Bonaire zijn geregeld onderwerp van discussie, omdat mensen daar, soms anoniem, kritiek of beschuldigingen kunnen plaatsen over anderen. Ook onder berichten van nieuwsmedia en publieke organisaties verschijnen regelmatig ongefilterde reacties die de gemoederen flink kunnen verhitten.
Dwangsom
Het wetsvoorstel is echter niet bedoeld om kritiek of scherpe meningen te verbieden. De bevoegdheid kan alleen worden ingezet wanneer online berichten leiden tot, of een ernstige dreiging vormen voor, verstoring van de openbare orde. In zulke gevallen kan de gezaghebber een verwijderbevel opleggen. Wordt daaraan geen gehoor gegeven, dan kan een dwangsom volgen.
Tegelijkertijd is er kritiek op het voorstel. De Tijdelijke Commissie Grondrechten en Constitutionele Toetsing van de Tweede Kamer waarschuwt dat de maatregel raakt aan fundamentele rechten, zoals de vrijheid van meningsuiting en het demonstratierecht. Volgens de commissie moet daarom duidelijker worden vastgelegd wanneer een gezaghebber of burgemeester daadwerkelijk mag ingrijpen.
Verspreiden
Ook de effectiviteit van de maatregel wordt betwijfeld. Online berichten kunnen zich razendsnel verspreiden, opnieuw worden gedeeld of onder een andere naam verschijnen. Daarnaast is het niet altijd eenvoudig om de afzender van een bericht te achterhalen, zeker wanneer gebruik wordt gemaakt van anonieme accounts of schuilnamen.
Mocht het wetsvoorstel worden aangenomen, dan krijgt ook de gezaghebber van Bonaire een nieuw instrument om op te treden tegen online oproepen die de openbare orde ernstig kunnen verstoren. Of en hoe vaak die bevoegdheid in de praktijk zal worden gebruikt, zal afhangen van de uiteindelijke wettekst en de omstandigheden van ieder individueel geval.
