KRALENDIJK – De Justitiële Inrichting Caribisch Nederland (JICN) op Bonaire deed niet mee aan de zelfevaluatie over screening van personeel die de Raad voor de rechtshandhaving had gevraagd. Dat blijkt uit een inspectierapport van de Raad. Sollicitanten wordt bovendien informeel gevraagd of zij ooit met justitie of politie in aanraking zijn geweest, terwijl een formele, zwaardere screening ontbreekt.
De Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) en de JICN vulden de zelfevaluatie niet in, ondanks herhaalde verzoeken van de Raad. Beide organisaties verwezen naar de Rijksdienst Caribisch Nederland (RCN) als formeel werkgever. Navraag van de Raad leerde dat JICN en DJI hierover zelf geen contact hadden gehad met de RCN. De Raad noemt dit betreurenswaardig en stelt dat beide organisaties hun eigen verantwoordelijkheid hebben voor een goed screeningsproces.
Werken zonder VOG
Een nieuwe medewerker moet binnen zes weken na indiensttreding een verklaring omtrent het gedrag (VOG) kunnen overleggen. Lukt dat niet op tijd, dan kan iemand toch al in de functie starten, zo blijkt uit het rapport. De Raad noemt dit risicovol, omdat medewerkers daardoor al toegang kunnen krijgen tot vertrouwelijke informatie voordat hun screening is afgerond.
Informele navraag bij sollicitanten
Volgens het rapport wordt bij sollicitatiegesprekken bij de JICN gebruikgemaakt van de kleinschaligheid van de eilanden. Kandidaten wordt gevraagd of zij ooit met justitie of politie in aanraking zijn gekomen; het antwoord wordt schriftelijk vastgelegd. De Raad is kritisch op deze werkwijze en waarschuwt voor risico’s op het gebied van privacy en willekeur.
Alleen wapendragers periodiek herscreend
Herscreening van zittend personeel vindt bij de JICN niet plaats, met één uitzondering: medewerkers die gedetineerden vervoeren en wapendragend zijn, moeten om de vijf jaar een nieuwe VOG aanvragen. Voor de rest van het personeel ontbreekt periodieke controle. De JICN ziet dit zelf niet als een gemis, mede omdat "eventuele misstappen niet anoniem blijven" in de kleinschalige gemeenschap, aldus de organisatie in het rapport.
Zwaardere screening ontbreekt
In Europees Nederland geldt voor medewerkers van justitiële inrichtingen sinds tweeduizend tweeëntwintig een uitgebreidere screening op basis van politiegegevens, de VOG-P. Bij de JICN op Bonaire is deze vorm van screening niet bekend. De Raad noemt het onbegrijpelijk dat deze zwaardere screening in Nederland wél wordt toegepast binnen het gevangeniswezen, maar bij de JICN niet.
