Nieuw curriculum moet beter aansluiten op Caribisch Nederland: ‘Meertaligheid is juist een kracht’

KRALENDIJK – De kerndoelen voor het taalonderwijs in Caribisch Nederland worden vernieuwd. Tijdens een gesprek met Bonaire.nu op Bonaire vertellen Nicole de Jong, programmacoördinator-operationeel Caribisch Nederland, curriculumexpert taal Inge Jansen en onderwijsprofessional Diana Kroon waarom het volgens hen tijd is voor een curriculum dat beter aansluit bij de praktijk van leerlingen op de BES-eilanden.

Een van de belangrijkste veranderingen is dat Nederlands niet langer uitsluitend wordt benaderd als eerste taal. Voor een groot deel van de leerlingen op Bonaire is Papiamentu de eerste taal en leren zij Nederlands pas op school.

"Voor de meeste leerlingen is Nederlands gewoon niet de moedertaal. Daarom noemen we het nu Nederlands als vreemde taal en instructietaal," legt De Jong uit.

Volgens Jansen vraagt dat om een andere manier van lesgeven. "Je kunt nog steeds een hoog niveau bereiken, maar het vraagt om andere inhouden en een andere manier van lesgeven."

Langere basis in het Papiamentu

Diana Kroon, die al 28 jaar werkzaam is in het onderwijs op Bonaire, ziet dagelijks wat de taalwisseling met leerlingen doet. Zij pleit ervoor om kinderen langer onderwijs in hun moedertaal te geven. "Ik ben voorstander van groep één, twee én drie in het Papiamentu, zodat kinderen echt een stevige basis krijgen. Daarna kun je langzamerhand overstappen naar het Nederlands als vreemde taal," zegt Kroon.

Volgens haar gaat het daarbij niet alleen om taalvaardigheid. Maar dat is niet het enige waar het om gaat. "Je onderbreekt eigenlijk een ontwikkeling als je zo snel omschakelt naar een vreemde taal. Je werkt ook aan het zelfvertrouwen van een kind," aldus Kroon.

Moderne lesmethodes nodig

Hoewel de nieuwe kerndoelen een belangrijke stap zijn, ontbreekt het volgens de onderwijsprofessionals nog aan eigentijdse lesmaterialen voor het Papiamentu. "We hebben iets heel moois bereikt met de kerndoelen, maar de middelen om dat te bereiken sluiten niet meer aan. We werken nog met methodes van ongeveer twintig jaar oud," vertelt Kroon.

Daarom hopen de betrokkenen dat naast de nieuwe kerndoelen ook wordt geïnvesteerd in moderne leermiddelen die specifiek zijn ontwikkeld voor Caribisch Nederland.

Ontwikkeld mét de eilanden

Volgens Inge Jansen is het curriculum niet achter een bureau in Nederland bedacht. Leraren, schoolleiders en deskundigen uit Caribisch Nederland zijn gedurende het hele traject betrokken geweest. "We wilden het echt met elkaar doen en niet iets opleggen. Leraren van alle scholen van de eilanden hebben kunnen meedenken en feedback gegeven," vertelt zij.

Dat lokale draagvlak is volgens de drie essentieel. De onderwijssituatie op Bonaire verschilt immers op meerdere punten van die in Europees Nederland.

Meertaligheid als kracht

De nieuwe kerndoelen wordt in het voorjaar van 2027 opgeleverd. Naar verwachting worden ze rond 2030 of 2031 wettelijk. Tot die tijd kunnen scholen er al mee oefenen.

Volgens De Jong is de belangrijkste boodschap dat de meertaligheid van leerlingen niet langer als een probleem moet worden gezien.

"Die meertaligheid moet niet als een last worden gezien, maar juist als een verrijking. Je kunt je talenkennis inzetten bij het leren van zowel Papiamentu als Nederlands," besluit zij.