Nieuw juridisch loket Bonaire krijgt in korte tijd tientallen hulpvragen

KRALENDIJK – Het nieuwe juridische loket Huridiko op Bonaire blijkt direct in een behoefte te voorzien. Sinds de opening in mei hebben al 61 inwoners zich gemeld met juridische vragen en problemen. Het gaat onder meer om arbeidsrecht, huurconflicten, problemen met overheidsinstanties, AOV, bijstand en discriminatie.

Huridiko is opgezet als een laagdrempelige plek waar inwoners juridische hulp kunnen krijgen zonder direct een advocaat te hoeven inschakelen. Het loket biedt eerstelijns juridische ondersteuning en is daarnaast de antidiscriminatievoorziening op Bonaire.

Volgens directeur Suhendra Leon van Huridiko ontbrak zo’n voorziening nog op het eiland. “In Nederland heb je allerlei mogelijkheden. Je kent het Juridisch Loket, rechtswinkels en er zijn een heleboel mogelijkheden voor mensen om vragen te stellen en rechtsbescherming te krijgen. Bonaire was er nog niet.”

Dat terwijl toegang tot juridische informatie volgens haar juist belangrijk is. “Het is belangrijk in een rechtsstaat dat mensen hun rechten kennen en hun plichten kennen en zich ook op een laagdrempelige manier kunnen laten adviseren als dat nodig is.”

In korte tijd 61 inwoners geholpen

Dat er behoefte aan bestaat, blijkt volgens Leon al uit de eerste maanden. “We zijn in mei opengegaan en we hebben tot nu toe 61 mensen gezien over verschillende dingen.”

De onderwerpen lopen sterk uiteen. “Arbeidsrecht, huurrecht. Er is natuurlijk altijd wel iets met de overheid. Ik heb wat oudere mensen gezien met AOV-vragen. Het is heel erg verschillend.” Ook inwoners die problemen hebben met bijstand of een negatieve beschikking hebben ontvangen, weten het loket inmiddels te vinden.

Huridiko is nadrukkelijk geen advocatenkantoor. Het doel is juist om inwoners in een vroeg stadium verder te helpen.

“Soms is het gewoon een vraag beantwoorden. Dan hebben mensen daar genoeg aan. Soms is het helpen met hoe iets op te pakken. Soms helpen we ook met een brief of vertellen we hoe ze iets verder moeten aanpakken.”

In andere gevallen kan een telefoontje naar een instantie al verschil maken. “Soms kan een belletje helpen. Of mensen komen niet verder bij een instantie. Dan neem ik contact op en kijk ik hoe ik ze verder kan helpen.”

Wanneer een zaak richting een juridische procedure gaat, verandert de rol van Huridiko. “Dan moeten ze wel een advocaat inschakelen.” Het loket kan inwoners vervolgens uitleggen waar zij terechtkunnen en hoe zij eventueel kosteloze juridische bijstand kunnen aanvragen.

Hulp bij discriminatie

Huridiko heeft daarnaast een belangrijke taak op het gebied van discriminatie. Sinds 1 januari is wetgeving rond gelijke behandeling ook op Bonaire van kracht en inwoners kunnen bij het loket terecht wanneer zij denken dat ze worden gediscrimineerd.

Leon verwacht dat het aantal meldingen zal groeien wanneer meer inwoners weten welke mogelijkheden zij hebben.

“Mensen weten ook niet op welke gebieden. Het is nieuwe wetgeving. Dingen gebeuren waarvan mensen vroeger misschien dachten: ik heb daar een vervelend gevoel over, maar ze blijven ermee zitten. Het was normaal of het is normaal hier op het eiland.”

Volgens Leon kan het om veel verschillende situaties gaan. “Dat kan gender op het werk zijn, seksuele intimidatie. Maar ook: ik heb een handicap en ik kan dat gebouw niet in of ik kan die service niet krijgen. Of mijn kind heeft autisme of ADHD en school werkt niet mee.”

“Naarmate meer bekend wordt dat dit discriminatie kan zijn, verwacht ik wel dat mensen zich meer hier zullen melden.”

Als een inwoner zich meldt, kan Huridiko niet alleen adviseren, maar ook helpen bij vervolgstappen. Het loket kan bijvoorbeeld een brief sturen naar de partij waarover de klacht gaat. Wanneer dat geen oplossing oplevert, kan Huridiko ondersteuning bieden bij een procedure bij het College voor de Rechten van de Mens. Zo ver is het volgens Leon tot nu toe nog niet gekomen.

‘Als iemand niet wil dat wij iets doen, gebeurt het niet’

Op een klein eiland als Bonaire kan de stap om een probleem te melden groot zijn. Mensen kunnen bang zijn dat persoonlijke informatie snel bij anderen terechtkomt. Volgens Leon wordt daar nadrukkelijk rekening mee gehouden.

“Alle medewerkers tekenen een NDA. We zijn onafhankelijk en functioneren ook onafhankelijk.”

Ook bepaalt de inwoner zelf wat er met een melding gebeurt. “Als iemand bij ons binnenkomt, bespreken we het geval en leggen we de mogelijkheden voor. Als die persoon niet wil dat wij iets doen, of niet wil dat het verder gaat, dan gaat het ook niet verder.”

Wetgeving lastig te vinden

Volgens Leon speelt op Bonaire nog een ander probleem: juridische informatie is voor inwoners moeilijk te vinden. De wetgeving verschilt bovendien op veel punten van die in Europees Nederland.

“Juridische wetgeving is altijd lastig”, zegt Leon. “Maar ik denk dat het probleem ook de taalbarrière is.”

Daarnaast is er volgens haar veel minder informatie online beschikbaar. “In Nederland, als je iets wilt vragen, kun je even googelen. Misschien weet je het dan nog niet helemaal, maar je kunt op allerlei pagina’s iets tegenkomen dat je verder helpt.”

“Die mogelijkheid hebben de mensen hier niet om zo even te googelen, want zoveel staat er niet online over de wetgeving van Caribisch Nederland.”

‘Rechtsbescherming kan veel beter’

Leon is geboren en opgegroeid op Curaçao, volgde haar opleiding in Nederland en werkte daarna als advocaat op Curaçao en Sint-Maarten. Met haar werk voor Huridiko kiest ze bewust voor juridische dienstverlening die rechtstreeks gericht is op inwoners.

“Ik ben een van die mensen die rechten is gaan studeren, omdat ik geloof dat mensen geholpen moeten worden. Ik ben terechtgekomen in de commerciële advocatuur. Dat vond ik heel erg leuk en ik heb er heel veel geleerd. Maar dit is ook een kans om iets te doen dat voldoening geeft en niet alleen altijd op het financiële te letten.”

De eerste maanden op Bonaire maken volgens haar tegelijkertijd duidelijk hoeveel er nog moet gebeuren.

“In de korte tijd dat we open zijn, merken we dat er nog heel veel te doen is. Ik merk ook de verschillen tussen Nederland en hier wat betreft rechtsbescherming.”

“Dat kan veel beter. En ik hoop dat het in de komende jaren ook beter wordt.”

Huridiko wil uiteindelijk ook buiten Kralendijk spreekuren gaan houden. “We weten ook dat er geen openbaar vervoer op Bonaire is. Het is niet altijd even handig dat we hier in Kralendijk zitten.”

Daarom wil de organisatie op termijn dichter naar inwoners toe. “Als we klaar zijn, gaan we ook elders op het eiland, bijvoorbeeld in de wijken, spreekuur houden.”