Misstand melden in Caribisch Nederland? Je signaal verdwijnt ergens tussen Den Haag en het eiland

KRALENDIJK – Maatschappelijke organisaties in Caribisch Nederland hebben behoefte aan autoriteiten die daadwerkelijk iets doen met meldingen van misstanden. Niet meer meldpunten, maar een einde aan het doorschuiven van signalen tussen de eilanden en Den Haag, dat is wat Transparency International Nederland bepleit.

De organisatie baseert deze conclusie op gesprekken met twaalf vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties en andere betrokkenen. Twee deelnemers kozen ervoor anoniem te blijven vanwege de vertrouwelijke aard van de gesprekken.

In het rapport noemen veel geïnterviewden patronage, nepotisme en een zwijgcultuur als grote obstakels voor goed bestuur en een veilige meldcultuur. Volgens hen durven bewoners misstanden vaak niet te melden uit angst voor ontslag, sociale uitsluiting of andere represailles.

Zonder gevolg

De organisaties zeggen over het algemeen goed bekend te zijn met de bestaande meldkanalen. Ze brengen problemen niet alleen lokaal onder de aandacht, maar ook bij het Rijksdienst Caribisch Nederland, de Rijksvertegenwoordiger, ministeries in Den Haag, politici en soms internationale organisaties. Toch merken ze dat hun signalen vaak geen zichtbare opvolging krijgen.

Volgens de geïnterviewden wordt de verantwoordelijkheid regelmatig doorgeschoven. Caribisch Nederland verwijst naar Den Haag, terwijl Den Haag naar de eilanden terug wijst. Dit wekt frustratie, zeker rond kwesties die al geruime tijd publiekelijk besproken worden.

Transparency International Nederland pleit daarom voor een structurele dialoog tussen overheid en maatschappelijke organisaties. De organisatie beveelt ook aan om de bescherming van klokkenluiders te verbeteren, juridische ondersteuning toegankelijker te maken voor burgers en te onderzoeken hoe elementen van klokkenluidersregelgeving op de eilanden kunnen worden ingevoerd.

Eilandbreed orgaan

Een centrale aanbeveling is de oprichting van een onafhankelijke, eilandbrede organisatie of netwerk dat zich richt op integriteit, transparantie en goed bestuur in Caribisch Nederland. Deze organisatie moet lokaal geworteld zijn, maar tegelijkertijd voldoende onafhankelijk blijven van politieke en bestuurlijke netwerken.

Het rapport benadrukt dat het een verkennend onderzoek betreft. De gesprekken geven geen representatief beeld van de gehele bevolking, maar tonen volgens Transparency International Nederland wel aan dat maatschappelijke organisaties een belangrijke rol spelen in het aan het licht brengen van hardnekkige problemen.

• Lees het rapport van Transparency International hier