De droom achter de nieuwe opname van het Bonairiaanse volkslied
KRALENDIJK – Wanneer zondag tijdens Dia di Boneiru het volkslied Tera di Solo y Suave Biento klinkt, horen aanwezigen een opname waar vijf jaar geleden nog flinke commotie over ontstond. Musicus José ‘Ito’ Martis stond aan de basis van de vernieuwde versie. Niet omdat hij het volkslied wilde veranderen, maar omdat hij vond dat de bestaande opname niet meer paste bij deze tijd.
Het idee ontstond volgens Martis rond 2017. Tijdens een voetbalwedstrijd van Bonaire op Curaçao hoorde hij het volkslied in het stadion.
“Ik hoorde het volkslied daar op Curaçao en toen dacht ik dat het anders moest gaan klinken”, vertelt Martis aan Bonaire.nu. “Ik wilde proberen de muziek te herstellen voor het volkslied.”
Het idee bleef vervolgens enkele jaren bij hem liggen. “Ik had iets gemaakt en dat was alleen voor mij, voor een paar jaar”, zegt hij. Later besloot hij zijn plan bij het Bestuurscollege neer te leggen. “Toen ik terugkwam had ik het idee om het gewoon bij het BC te laten horen. Misschien was het iets, misschien niet.”
‘Het begon oud te klinken’
Martis benadrukt dat hij het volkslied zelf altijd mooi heeft gevonden. Het probleem zat volgens hem vooral in de kwaliteit en uitstraling van de oude opname.
“Ik vond het volkslied altijd mooi, maar na verloop van tijd begon het een beetje oud te klinken”, zegt hij.
Daarom wilde hij geen nieuw volkslied maken, maar juist de bestaande muziek opnieuw opnemen en een voller, moderner geluid geven.
Voordat dat gebeurde, dook Martis eerst in de geschiedenis van het lied. Hij zocht uit wie er nog leefden van de mensen die bij eerdere opnames betrokken waren en sprak verschillende betrokkenen.
“Ik ging geschiedenis zoeken over het volkslied”, zegt Martis. “Voordat ik naar het Bestuurscollege ging, heb ik interviews gedaan en research verricht.”
Volgens Martis kon hij uiteindelijk met drie mensen spreken die betrokken waren geweest bij de oude opname. “Zo kwam ik erachter wie de mensen waren die nog leefden en die aan de eerste opname hadden meegedaan.”
Oud en jong samen
Voor de nieuwe opname werd bewust een verbinding gelegd tussen verschillende generaties. Leden van het Bonairiaanse koor Ars Cantandi, dat betrokken was bij de opname uit 1976, werden bij het project betrokken. Daarnaast kwamen er jongere Bonairianen bij.
Dat had volgens Martis niet alleen een symbolische reden. Sommige oudere koorleden konden bepaalde hoge noten niet meer halen. Daarom werden nieuwe stemmen toegevoegd aan het koor.
De muziek werd uiteindelijk opgenomen met een orkest in Pensacola in Florida. Het koor werd op Bonaire opgenomen.
Martis had daarvoor ook andere mogelijkheden onderzocht. “Ik had offertes gekregen via mijn contacten in New York. Dat zou ongeveer 86.000 kosten. Een orkest in Miami zat op 65.000. En dat was alleen voor de spelers”, vertelt hij.
Project van 43.000 dollar
Voormalig gedeputeerde Nina den Heyer, die destijds Cultuur in haar portefeuille had, zegt tegen Bonaire.nu nog altijd achter het project te staan. Volgens haar kostte het totale project ongeveer 43.000 dollar. Daarvan werd niet alleen de nieuwe opname betaald, maar ook het koor en een videoclip.
“Het was een droom van deze jongen. Hij heeft het proces getrokken”, aldus Den Heyer.
Volgens haar was er destijds geld beschikbaar voor culturele projecten en besloot het Bestuurscollege de nieuwe opname daaruit te financieren.
Veel kritiek
Toen in augustus 2021 uitlekte dat er een nieuwe versie van het volkslied werd gemaakt, ontstond veel kritiek. Onder meer de kosten en vermeende vriendjespolitiek werden op sociale media ter discussie gesteld. Ook leefde het idee dat het Bestuurscollege het volkslied zelf wilde veranderen.
Dat laatste was volgens Den Heyer nooit aan de orde.
“De raad dacht dat we het volkslied gingen veranderen. Dat was niet het geval”, zegt ze. De tekst en melodie bleven volgens haar hetzelfde. “Je kunt het spelen met viool, trompet of piano. Dat is niet vastgelegd.”
Martis hield zich naar eigen zeggen vooral bezig met het muzikale gedeelte. Over de politieke discussie rond het project weet hij minder. “Ik weet niet zo heel veel van het politieke aspect”, zegt hij.
‘Het klinkt groter’
Vijf jaar later is Martis nog steeds tevreden met het resultaat.
“Het klinkt groter nu”, zegt hij over de nieuwe opname. Volgens hem is het volkslied daardoor veel beter bruikbaar bij grote gelegenheden, zoals sportwedstrijden en officiële vieringen.
Het project dat vijf jaar geleden nog voor veel discussie zorgde, is inmiddels de vertrouwde uitvoering geworden die bij officiële gelegenheden op Bonaire te horen is. De tekst en melodie bleven hetzelfde, maar Martis kreeg wel zijn wens: het volkslied een geluid geven dat volgens hem weer jaren mee kan.
