DEN HAAG – De rechtbank in Den Haag doet vanochtend om 09.00 uur uitspraak in de Klimaatzaak Bonaire. Acht inwoners van Bonaire en Greenpeace Nederland hebben de Nederlandse Staat gedagvaard vanwege het uitblijven van beschermende maatregelen tegen de gevolgen van klimaatverandering op het eiland.
De eisers stellen dat de overheid tekortschiet in haar zorgplicht. Bonaire kampt volgens hen nu al met extreme hitte, terwijl concrete adaptatiemaatregelen ontbreken.
De rechtbank beoordeelt of Nederland zijn eigen burgers voldoende beschermt en of de Staat kan worden verplicht tot een uitvoerbaar plan om Bonaire te beschermen, naast een versnelling richting nul uitstoot van koolstofdioxide.
Europese primeur
Volgens Greenpeace is het een Europese primeur: voor het eerst kan een rechter oordelen dat een land verplicht is adaptatiebeleid te ontwikkelen dat mensen daadwerkelijk beschermt tegen klimaatverandering.
De zaak geldt bovendien als testcase na recente internationale uitspraken, waaronder die van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens en een advies van het Internationaal Gerechtshof.
In dat advies staat dat staten de opwarming onder anderhalve graad moeten houden en maximale ambitie moeten tonen, rekening houdend met historische uitstoot en welvaart.
Directeur Marieke Vellekoop van Greenpeace Nederland noemt de zaak cruciaal, niet alleen voor Bonaire maar ook breder. Volgens haar ervaren bewoners van het eiland de gevolgen van klimaatverandering dagelijks en krijgen zij minder bescherming dan inwoners van Europees Nederland.
Eiser Jackie Bernabela spreekt van een sprankje hoop en zegt dat de rechtszaak leiders moet wakker schudden om nu tot actie over te gaan.
Klimaatwet
Greenpeace stelt dat het Nederlandse klimaatbeleid de afgelopen jaren is afgezwakt en dat het demissionaire kabinet het doel uit de Klimaatwet niet haalt. In plaats daarvan zouden fossiele subsidies worden verstrekt en is de koolstofdioxideheffing voor bedrijven afgeschaft.
De eisers vragen de rechtbank vast te stellen dat Nederland zich ten minste aan de eigen Klimaatwet moet houden en een eerlijke bijdrage moet leveren om de opwarming te beperken.
Gezondheidseffecten
Uit eerder onderzoek in opdracht van Greenpeace blijkt dat klimaatverandering het dagelijks leven op Bonaire al raakt. Gezondheidseffecten door hitte nemen toe en door zeespiegelstijging, extreem weer en afstervend koraal lopen bewoners grotere risico’s. Zonder maatregelen kan aan het einde van deze eeuw mogelijk tot een vijfde van het eiland onder water verdwijnen.
