Bonaire hoeft voorlopig niet te vrezen: nog geen enkele orkaan boven de Atlantische Oceaan

KRALENDIJK - Terwijl het Atlantische orkaanseizoen normaal gesproken rond deze tijd op zijn hoogtepunt is, is in 2026 nog geen enkele orkaan ontstaan. Tot nu toe zijn zeven tropische stormen gevormd. Aan de andere kant van Midden-Amerika is het beeld precies omgekeerd: het orkaanseizoen boven de Stille Oceaan is uitzonderlijk actief.

Het is volgens orkaanonderzoeker Phil Klotzbach van Colorado State University voor het eerst sinds 1914 dat het Atlantische gebied zo laat in het seizoen nog geen orkaan heeft voortgebracht. De hoeveelheid opgebouwde cycloonenergie, de zogenoemde ACE-index, bedraagt ongeveer negen. Normaal ligt die eind september rond 88.

De belangrijkste oorzaak is de zeer sterke El Niño. Daarbij verandert de luchtcirculatie boven grote delen van de tropen. Boven de Atlantische Oceaan ontstaat daardoor sterke verticale windschering: de wind waait op verschillende hoogten met verschillende snelheden en richtingen. Beginnende tropische systemen worden daardoor als het ware uit elkaar getrokken voordat zij zich tot een orkaan kunnen ontwikkelen.

KNMI-onderzoeker Nadia Bloemendaal omschrijft het tegenover de NOS als een situatie waarin alles wat zich probeert te vormen vrijwel onmiddellijk door de windschering wordt „kapotgeblazen”. Ook droge lucht en Saharastof bemoeilijken de ontwikkeling van tropische systemen.

Droogte in Afrika

Een minder voor de hand liggende factor ligt duizenden kilometers verderop. Veel tropische golven die uiteindelijk boven de Atlantische Oceaan terechtkomen, hebben hun oorsprong boven Afrika. Volgens Amerikaanse meteorologen heeft ernstige droogte in delen van Ethiopië dit jaar de vorming van krachtige onweerscomplexen verminderd.

In juni en juli lagen de neerslagtekorten in delen van noordelijk, oostelijk en centraal Ethiopië volgens de aangehaalde gegevens tussen veertig en zeventig procent. Daardoor ontstonden minder sterke tropische golven die de lange tocht over de Sahel en vervolgens de Atlantische Oceaan konden overleven.

Pacific juist zeer actief

Boven de Stille Oceaan werkt El Niño juist in de andere richting. Daar zijn de omstandigheden gunstiger voor tropische ontwikkeling. De oostelijke en centrale Pacific telden zondag samen al ongeveer achttien benoemde stormen en acht orkanen. De gezamenlijke ACE-index lag rond 235, ruim twee keer zoveel als gebruikelijk voor dit moment in het seizoen.

Een van de opvallendste stormen was Polo, die in korte tijd uitgroeide tot een orkaan van categorie 5 voor de kust van Mexico. De windsnelheid liep op tot rond 285 kilometer per uur.

Het verschil tussen beide oceaanbekkens is daarmee uitzonderlijk groot: vrijwel geen cycloonenergie in de Atlantische Oceaan tegenover een zeer actief seizoen boven de Pacific.

Seizoen nog niet voorbij

Dat betekent niet dat Bonaire en de rest van het Caribisch gebied het seizoen al kunnen afschrijven. Het Atlantische orkaanseizoen loopt officieel tot 30 november. Volgens Bloemendaal kan er dus nog steeds een orkaan ontstaan.

Klotzbach verwacht eveneens dat één of twee late orkanen niet kunnen worden uitgesloten. Maar als het huidige patroon aanhoudt, kan 2026 uitgroeien tot een van de rustigste Atlantische orkaanseizoenen sinds betrouwbare waarnemingen vanaf ongeveer 1950.