Terug naar Bonaire met Cristely Cranston: “De zee was onze playground”

KRALENDIJK – In onze rubriek ‘Terug naar Bonaire’ volgen wij Bonairianen die opgroeiden op het eiland of er sterke banden mee hebben, in het buitenland werkten of studeerden en daarna (terug)keerden. In deze vijfentwintigste editie spreken wij met Cristely Cranston. Ze groeide op aan zee op Bonaire, vertrok naar Rotterdam voor haar studie en wist eigenlijk altijd dat ze weer terug wilde. Inmiddels werkt ze in marketing en branding en bouwt ze daarnaast aan haar eigen onderneming. “De zee was onze playground.”

Cristely werd geboren en groeide op op Bonaire. Ze komt uit een groot samengesteld gezin met zeven kinderen en kijkt met veel plezier terug op haar jeugd. Het Bonaire van toen was volgens haar een ander eiland dan nu. “Het was rustiger toen.”

Veel van het leven speelde zich buiten af. Cristely fietste veel, ging zwemmen en trok met haar familie regelmatig met de boot het water op. “De zee was onze playground.”

Niet alleen de kust was een speelplek. “Maar ook de saliñas waren onze playground. De droge saliñas. We gingen daar vaak met onze quad.” Ze benadrukt lachend dat dat anders ging dan sommige jongeren dat tegenwoordig doen op de gewone straat. “We deden het wel in de saliñas. Niet op de weg.”

Het gevoel dat ze uit die periode vooral heeft overgehouden, is vrijheid. “Iedereen kende elkaar. Het gevoel van vrijheid toen was heel anders.” Omdat er minder voorzieningen en afleiding waren, moesten kinderen volgens haar ook creatiever zijn. “Je kwam met verschillende creatieve manieren om jezelf te vermaken. Er was niet zoveel te doen. Je moest gewoon creatief zijn met je vriendengroep.”

Als ze daar nu aan terugdenkt, raakt het haar. “Ik krijg een beetje kippenvel om na te denken hoe het vroeger was. Gewoon een beetje het gevoel van nostalgie.”

Altijd een camera bij zich

Na haar schooltijd moest Cristely bepalen wat ze wilde studeren. Een eenvoudig antwoord had ze niet. “Ik wist eigenlijk niet wat ik wilde studeren. Je bent jong. Je weet niet hoe je jezelf over tien jaar ziet.”

Haar moeder zag haar interesses echter al langer. “Mijn moeder gaf mij die push. Ze zei: je bent creatief, je bent goed bezig met je computer, je houdt van fotografie en je loopt altijd met de camera.”

Dat fotograferen begon al vroeg. “Ik had altijd een kleine Lumix. Echt een roze camera. Ik liep daar altijd mee.” Ze was naar eigen zeggen degene die binnen familie en vriendengroep voortdurend foto’s maakte. “Ik was de fotograaf van de hele vriendengroep of familie.”

Soms pakte ze zelfs de professionele camera van haar vader. “Dan ging ik samen met mijn vriendinnen op het strand shooten. Mijn vader werd altijd boos, want wanneer we terugkwamen zat die camera vol met zand.” Uiteindelijk koos ze voor een communicatieopleiding bij Hogeschool Inholland in Rotterdam.

Rotterdam als nieuwe thuisbasis

Nederland was niet volledig onbekend. Haar oma woonde jarenlang in Tilburg en Cristely kwam er regelmatig op vakantie. “Tilburg was onze second home.” Toch wilde ze daar niet gaan wonen toen ze ging studeren. “Ik was altijd van: ik wil naar Rotterdam, ik wil naar Rotterdam.”

Ook haar broers hadden een band met de stad. Uiteindelijk woonde een groot deel van het gezin op verschillende momenten zelfs in hetzelfde appartement.“Het is letterlijk van de grootste tot de kleinste door ons allemaal heen gegaan.” Maar Nederland als vakantieland kennen, bleek iets anders dan er daadwerkelijk wonen. “Cultuurschok sowieso.”

Stilte in de klas

Een van de eerste verschillen merkte ze op school. “Hier op Bonaire groet je iedereen. Ik kwam in de klas en zei goedemorgen. Iedereen bleef stil.” Voor Cristely was dat vreemd. “Toen dacht ik: oké, deze mensen groeten niet.”

Ze probeerde zich in het begin bewust te mengen met Nederlandse studenten “Ik wilde niet altijd alleen met mensen vanuit de Nederlandse Antillen zijn. Ik wilde ook van andere culturen en andere mensen leren. Zij hebben andere perspectieven en manieren van denken.”

Maar dat ging volgens haar niet altijd gemakkelijk. Op een dag vroeg ze een groep medestudenten na school of ze samen zouden gaan lunchen. “Ze bleven letterlijk naar me kijken zonder te antwoorden en gingen daarna gewoon verder met hun gesprek.”

Vanaf dat moment besloot ze zich vooral op zichzelf en haar studie te richten. “Ik dacht: ik ga gewoon naar school, doe mijn ding en ga weer.”

Nederlands werd een flinke hindernis

Een andere uitdaging was de Nederlandse taal. “Ik had met mijn Nederlands veel struggles.”

Ook op Bonaire kreeg Cristely onderwijs in het Nederlands. Studeren in een andere taal dan het Nederlands was voor haar dus niet bekend. Tegelijkertijd was Nederlands niet de taal die ze in het dagelijks leven voortdurend sprak. “Dat was niet de taal die je constant sprak.” Vooral het schrijven van verslagen was niet altijd makkelijk. De inhoud kon volgens haar goed zijn, maar bij meer dan vijf schrijffouten kon een verslag al worden afgekeurd.

Ook kreeg ze tijdens haar opleiding een opmerking die haar is bijgebleven. “Na een presentatie zei een docent letterlijk tegen mij: waarom doe je deze opleiding in het Nederlands?” Cristely begreep die vraag niet. “Ik dacht: waarom? I just want to do it. I need to do it. Op het eiland hebben we dit niet.”

Toch hield ze vol. “Ik heb een doel. Mijn doel was: ik ga naar Nederland om een diploma te behalen.” Dat doorzettingsvermogen ziet ze als een belangrijk onderdeel van haar karakter. “Ik geef niet zo vaak op.”

Uiteindelijk deed ze vijf jaar over haar opleiding. Haar scriptie moest ze opnieuw doen en familie hielp haar met het Nederlands. “Ik had een oom en tante. Ik had echt een team.” Ze lacht als ze eraan terugdenkt. “Ze zeiden: we hebben dat diploma ook samen met jou behaald.”

Van fitness tot bier tappen bij Feyenoord

Naast haar studie ontdekte Cristely in Rotterdam een grote passie voor fitness.“In Nederland ben ik echt een gymfanaat geworden.” Ze trainde meerdere dagen per week. “Je werkt aan jezelf. Sporten was een van mijn belangrijkste dingen. Het is gezond, je kan beter focussen en je houdt je lijf en je mind fit.”

Ze besloot zelfs een opleiding tot fitnesstrainer te volgen. De eerste poging mislukte. “Ik kon het voordoen, maar ze wilden dat ik alles stap voor stap uitlegde.” Ook daarbij speelde de taal volgens haar een rol. “De tweede keer heb ik het wel behaald.”

In haar Nederlandse jaren reisde ze daarnaast veel om nieuwe bestemmingen te ontdekken. Na haar afstuderen pakte ze allerlei tijdelijke banen aan. “Ik werkte bij Duinrell in de keuken.” Ook werkte ze in De Kuip. “Ik ging bij Feyenoord werken. In de bar. Biertjes tappen.”

Die baantjes waren nodig nadat haar recht op studiefinanciering was afgelopen. “Gewoon van alles gedaan om even geld te krijgen.”

‘Ik wilde altijd terugkomen’

Blijven in Nederland was voor Cristely uiteindelijk nooit echt het plan. “Nee, want ik wilde altijd terugkomen. Ik wilde altijd terug naar mijn eiland.” Aanvankelijk dacht ze misschien eerst ervaring in Nederland op te bouwen. “Maar ik dacht: op mijn eiland kan ik het ook doen.”

Nog rond het afronden van haar studie kwam een mogelijkheid op Bonaire voorbij. Ze sprak in Nederland met de toenmalige directeur van Tourism Corporation Bonaire en kreeg kort daarna een baan aangeboden. “Ik had een gesprek met hem en een paar dagen later hoorde ik: ja, je kan bij ons komen werken.”

Ze begon als social media- en product development coördinator. Een volledig onbekende organisatie was TCB niet voor haar. Haar moeder had er op de financiële afdeling gewerkt. “Ik ben daarin opgegroeid. Als kind speelde ik daar en ik kende een paar collega’s.” Ook had Cristely al langer het gevoel dat ze ooit voor de toeristische organisatie wilde werken.

Werken aan het merk Bonaire

Binnen TCB schoof haar werk steeds verder richting branding en contentmarketing. Een belangrijk moment was de rebranding van Bonaire. “Dat was een van de beste periodes. Het was een hele ervaring.” Creatieve bureaus uit onder meer de Verenigde Staten, Nederland en Curaçao kwamen naar Bonaire om hun ideeën te presenteren.

Toen Cristely het hele proces zag, viel er iets op zijn plek. “Ik dacht: ik zie mezelf in deze area.” Haar werkzaamheden veranderden vervolgens steeds meer richting content, branding en contentmarketing. “Toen ontdekte ik dat dit mijn passie is.”

De motivatie daarachter is voor haar duidelijk. “Ik doe het voor het eiland, voor mijn mensen. Dat geeft me de drive om verder te gaan.”

Eigen marketingbureau

Naast haar vaste werk wilde Cristely altijd al iets voor zichzelf beginnen. “Vanaf Nederland wist ik dat ik mijn eigen agency wilde hebben.” Het idee ontstond rond haar studententijd, maar ze durfde aanvankelijk niet volledig door te pakken. “Ik was heel onzeker.”

In 2021 schreef ze haar onderneming in, maar daarna bleef het een tijd relatief stil. “Ik had het bedrijf geopend in 2021, maar ik had twee jaar eigenlijk niks gedaan door mijn onzekerheid.” In 2023 besloot ze het echt te lanceren. Inmiddels heeft ze vaste klanten en doet ze verschillende projecten. “Het gaat goed, want ik krijg er energie van.”

Voor haar draait ondernemen vooral om volhouden. “Discipline en consistentie. Je moet gewoon consistent blijven. Je moet handelen, je moet het doen.”

Jongeren terughalen naar Bonaire

Cristely ziet tegelijkertijd dat terugkeren naar Bonaire voor jonge professionals niet vanzelfsprekend is. Wonen is duur, salarissen liggen niet altijd hoog en het opbouwen van een zelfstandig bestaan kan ingewikkeld zijn. “Het is echt supermoeilijk.”

Zelf koos ze ervoor om in het begin vooral te investeren in haar ontwikkeling. “Het salaris was niet zo wauw, maar als je weet waarin je wilt groeien, moet je werken aan je ervaring.” Voor haar draaide die periode vooral om kennis, connecties en een netwerk. “Dan kom je op een punt dat je denkt: now I know my value. Now I know what I can offer.”

Als ze wordt gevraagd wat Bonaire moet doen om meer jonge Bonairianen terug te laten keren, komt haar antwoord snel. “Maak het leuk. Maak het interessant. Maak het sexy.” Daarbij gaat het volgens haar onder meer om betaalbare woonruimte en kansen voor jongeren om zelf iets op te bouwen. “Alles is duur hier. Misschien zien mensen daarom dat het limited is. Maar je kan hier zeker groeien, zolang je dat zelf wilt en er hard voor werkt.”

Sterker nog, volgens Cristely liggen er op een klein eiland soms juist sneller kansen. “Ik denk dat je hier meer kan groeien dan je denkt.” Omdat organisaties kleiner zijn, komen jonge professionals volgens haar sneller in contact met leidinggevenden en mensen die belangrijke beslissingen nemen. “Je leert meteen van de mensen boven je.”

‘Het eiland heeft jonge mensen nodig’

Cristely wil daar zelf onderdeel van blijven.“Het eiland heeft jonge mensen nodig. Young professionals die de drive hebben om het eiland te helpen.”

Ze rekent zichzelf nadrukkelijk tot die groep. “Ik ben zeker één van die personen. Ik wil zeker helpen in verschillende projecten als dat kan.” Het past bij de lijn die door haar hele verhaal loopt. Van een jeugd waarin de zee en saliñas haar speeltuin waren, via een studieperiode waarin ze moest leren doorzetten, tot een carrière waarin ze Bonaire probeert te promoten en zelf nieuwe mogelijkheden creëert.

Nederland gaf haar zelfstandigheid, ervaring en nieuwe perspectieven. Maar de plek waar ze die ervaring wilde gebruiken, stond eigenlijk altijd vast. “Ik wilde altijd terug naar mijn eiland.”