OLB neemt twee maanden na advies nog geen beslissing over Wob-verzoek Santa Clara
KRALENDIJK – Het Bestuurscollege heeft nog altijd geen beslissing genomen op het bezwaar tegen de afwijzing van een Wob-verzoek over het Santa Clara-onderzoek. De Adviescommissie Wet administratieve rechtspraak BES bracht haar advies al op 10 augustus uit. Inmiddels is meer dan twee maanden verstreken.
Het Wob-verzoek gaat over documenten rond het onderzoek dat gezaghebber John Soliano liet uitvoeren naar de besluitvorming rond Santa Clara. Daarbij werd onder meer gevraagd om de opdracht aan onderzoeksbureau EBBEN Partners, de onderzoeksvraag, de reikwijdte van het onderzoek en interne stukken over de totstandkoming ervan.
Het oorspronkelijke verzoek werd in maart afgewezen omdat het onderzoek op dat moment nog liep. Inmiddels is het onderzoek afgerond en is het onderzoeksrapport openbaar gemaakt.
Openbaarheid en integriteit
De vertraging krijgt extra betekenis tegen de achtergrond van een nieuwe brief van gezaghebber Soliano aan staatssecretaris Eric van der Burg. Daarin schrijft Soliano uitgebreid over het versterken van de integriteit en de ambtelijke organisatie van het OLB.
Soliano stelt in de brief dat politieke inmenging in het werk van de ambtelijke organisatie ongewenst is, omdat dit volgens hem kan leiden tot taakvermenging, een onveilig gevoel en ineffectief bestuur. Het OLB werkt daarnaast aan nieuwe gedragscodes voor de Eilandsraad, het Bestuurscollege, de gezaghebber en de ambtelijke organisatie. Ook wordt de procedure rond vermoedens van integriteitsschendingen herzien.
Tegelijkertijd vraagt Soliano het Rijk om twee extra fte voor Bureau Integriteit. Volgens de gezaghebber is de huidige bezetting onvoldoende om signalen en meldingen tijdig en zorgvuldig te behandelen en daarnaast voldoende aandacht te besteden aan bewustwording en de verdere ontwikkeling van integriteit binnen de organisatie.
Het Santa Clara-dossier wordt in de brief aan Van der Burg niet genoemd. De nieuwe informatie over integriteit vormt daarmee geen oordeel over het Santa Clara-onderzoek of de behandeling van het Wob-verzoek. Wel raakt de kwestie aan dezelfde bredere thema’s van bestuurlijke transparantie, integriteit en de manier waarop overheidsbesluiten tot stand komen.
Advies ligt al sinds augustus
Tijdens de hoorzitting van 1 juli stelde de adviescommissie onder meer vragen over de motivering van de afwijzing. Ook werd gevraagd waarom bepaalde documenten niet alsnog konden worden verstrekt nadat het onderzoek was afgerond.
De vertegenwoordiger van het OLB kon daarop niet op alle punten antwoord geven. De voorzitter concludeerde dat er voorzichtig aanknopingspunten waren om in het bezwaar mee te gaan.
De commissie heeft haar advies vervolgens op 10 augustus aan het Bestuurscollege gestuurd. Tot en met maandag 19 oktober is nog geen beslissing op het bezwaar ontvangen.
Onderzoek inmiddels afgerond
Dat maakt de oorspronkelijke reden voor de afwijzing van het Wob-verzoek bovendien minder actueel. Het onderzoek waar de documenten betrekking op hebben, is inmiddels afgerond en het rapport is openbaar gemaakt.
De vraag is daarom welke van de gevraagde achterliggende documenten alsnog openbaar kunnen worden gemaakt en welke informatie het Bestuurscollege eventueel nog mag of wil afschermen.
De discussie gaat daarmee niet alleen over een aantal documenten, maar ook over de openbaarheid van bestuurlijke besluitvorming. Wob-verzoeken zijn bedoeld om inzicht te geven in de manier waarop een overheid tot besluiten komt en vormen daarmee een belangrijk instrument voor transparantie en controle op het openbaar bestuur.
Beslissing steeds dichter bij verkiezingen
Een beslissing laat inmiddels zo lang op zich wachten dat deze steeds dichter bij de eilandsraadsverkiezingen van 17 maart 2027 komt. Of de documenten nog vóór de verkiezingen openbaar worden, is op dit moment niet duidelijk.
Volgens de Wet administratieve rechtspraak BES moet een bestuursorgaan in beginsel binnen vier maanden op een bezwaar beslissen. Die termijn kan eenmaal met maximaal dertig dagen worden verlengd, onder kennisgeving aan de bezwaarmaker.
De indiener van het bezwaar heeft opnieuw contact gezocht over de stand van zaken. Het Bestuurscollege is gevraagd wanneer de beslissing wordt genomen en wanneer duidelijkheid komt over de documenten die alsnog openbaar kunnen worden gemaakt.
Juist nu het OLB richting Den Haag benadrukt dat het werkt aan sterkere integriteitsregels, procedures en een weerbaardere ambtelijke organisatie, blijft daarmee ook de vraag open wanneer het Bestuurscollege duidelijkheid geeft over de documenten achter het Santa Clara-onderzoek.
