Raoul White (GroenLinks-PvdA): “De BES-eilanden hebben te lang te maken gehad met achterstallig onderhoud”
KRALENDIJK – GroenLinks-PvdA wil een radicale koerswijziging in het beleid voor de BES-eilanden. Volgens kandidaat-Kamerlid Raoul White, nummer 30 op de lijst, is het tijd dat Den Haag de eilanden niet langer behandelt als verre buitenposten. “Bonaire, Saba en Sint-Eustatius zijn bijzondere gemeenten van Nederland. Dat betekent dat ze ook gelijkwaardige rechten moeten hebben, net als Amsterdam of Texel,” zegt White in gesprek met Bonaire.nu.
Raoul White was de afgelopen jaren een van de Kamerleden die zich actief inzette voor Caribisch Nederland. Hij was zichtbaar in Den Haag, maar ook op de eilanden zelf. Eerder dit jaar bracht hij een werkbezoek aan Bonaire, waar hij onder meer bij afvalverwerker Selibon en bewoners in gesprek ging over de milieuproblemen rond de vuilstort bij Lagun.
Daarnaast diende hij meerdere moties in die direct betrekking hebben op Bonaire en de andere BES-eilanden. Zo diende White samen met andere Kamerleden een motie in om de vuilstort bij Lagun zo snel mogelijk te sluiten, een motie om een juridische basis te creëren voor het gebruik van het burgerservicenummer (BSN) door zorginstellingen in Caribisch Nederland en een motie om de defensiecapaciteit van het Caribisch deel van het Koninkrijk te versterken.
Ook kreeg zijn eigen voorstel om de studieschuld deels kwijt te schelden van jongeren die na hun studie terugkeren naar de eilanden brede steun in de Tweede Kamer. Volgens White is dat precies het soort maatregel dat nodig is om jongeren perspectief te bieden. “Als jonge mensen weten dat ze na hun studie niet met een zware schuld blijven zitten wanneer ze terugkeren, dan vergroot dat de kans dat ze hun kennis en talent inzetten voor hun eigen gemeenschap. Dat is een concreet voorbeeld van hoe we het verschil kunnen maken,” zegt hij.
Achterstallig onderhoud
Volgens White kampen de eilanden met “achterstallig onderhoud” op vrijwel alle belangrijke beleidsterreinen. “Op onderwerpen als armoede, onderwijs, zorg en huisvesting lopen de eilanden nog altijd achter,” zegt hij.
Een belangrijke oorzaak ligt volgens hem bij het Nederlandse principe comply or explain, oftewel “toepassen of uitleggen”. Als nieuw beleid in Nederland wordt ingevoerd, moet de overheid beoordelen of dat ook voor de BES-eilanden geldt. Als dat zo is, moet het beleid worden toegepast (comply). Als dat volgens de overheid niet mogelijk is, mag ze uitleggen waarom niet (explain).
“Maar in de praktijk wordt er vooral uitgelegd waarom iets niet kan,” zegt White. “Er wordt te weinig gezocht naar manieren waarop het wél kan. En dat zorgt ervoor dat Bonaire structureel achterblijft. Als een minister tegen Texel zou zeggen dat iets te ingewikkeld is om uit te voeren, dan breekt de pleuris uit. Maar voor Bonaire vinden we dat normaal. Dat moet echt anders.”
Bestaanszekerheid en braindrain
White noemt bestaanszekerheid een van de grootste uitdagingen voor Caribisch Nederland. “Veel gezinnen redden het niet aan het eind van de maand. De kosten voor wonen, zorg en voeding zijn te hoog. Mensen werken twee of drie banen en houden nog steeds te weinig over.”
Daarnaast ziet hij de voortdurende braindrain als een probleem. “Jonge mensen die op de eilanden opgroeien, vertrekken voor hun studie naar Nederland of Amerika en komen vaak niet meer terug. Niet omdat ze dat niet willen, maar omdat de lonen te laag zijn en ze terugkomen met een studieschuld.”
Zijn motie om studenten die vijf jaar op de eilanden werken na hun studie gedeeltelijke kwijtschelding van hun schuld te bieden, moet dat tij keren. “Zo breng je kennis en kracht terug in de lokale economie.”
Actie vanuit de Rijksoverheid
White vindt dat Den Haag een actievere rol moet spelen, zeker bij vraagstukken waarbij de lokale overheid onvoldoende middelen heeft. Hij verwijst daarbij naar zijn bezoek aan Selibon en de vuilstort bij Lagun. “We hebben met eigen ogen gezien wat de gevolgen zijn voor de leefomgeving en gezondheid van bewoners. Dat kan niet alleen een lokale verantwoordelijkheid blijven. Het Rijk moet zijn rol pakken en helpen om deze problemen structureel op te lossen.”
Onderwijs en slavernijverleden
White, die zelf Surinaamse roots heeft, zet zich in voor erkenning van het slavernijverleden en beter onderwijs daarover. “Het is een tekort aan moreel besef als Nederland geen verantwoordelijkheid neemt voor dat verleden. Kinderen zouden al op de basisschool structureel onderwijs moeten krijgen over het slavernijverleden, net zoals over de Tweede Wereldoorlog.”
Hoewel zijn motie hierover niet werd aangenomen, blijft hij strijdbaar. “Bewustwording creëert begrip. Dat is essentieel om samen verder te kunnen.”
Geen samenwerking met PVV
Op de vraag of GroenLinks-PvdA bereid is met de PVV te regeren, is White duidelijk: “Nee. We hebben gezien dat de PVV niet in staat is om te besturen. We staan voor totaal andere waarden.”
Afdeling op Bonaire in oprichting
Tot slot kondigt White aan dat GroenLinks-PvdA bezig is met de oprichting van een lokale afdeling op Bonaire. “Zo kunnen bewoners rechtstreeks hun stem laten horen richting Den Haag. We willen zichtbaar en bereikbaar zijn voor de Bonairiaanse gemeenschap.”
