DEN HAAG - De Tweede Kamer is unaniem geschokt over de situatie bij afvalverwerker Selibon op Bonaire. Tijdens een tweeminutendebat afgelopen week riepen meerdere fracties de regering op om verantwoordelijkheid te nemen en met spoed de volksgezondheid en het milieu op het eiland te beschermen. Verschillende moties werden ingediend, waarvan er twee door het kabinet zijn overgenomen.
Volgens Kamerlid Don Ceder (ChristenUnie) is de toestand bij Selibon niet langer houdbaar. Een werkbezoek aan de vuilstort bij Lagun liet Kamerleden zien dat bewoners lijden onder rook, stank en vermoedelijke gezondheidsklachten. “Als dit op Texel of Vlieland was gebeurd, waren we al lang in crisisstand geweest,” aldus Ceder.
In zijn motie roept Ceder het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat op om een coördinerende rol te nemen. Hij wil dat het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) met spoed een gezondheidsonderzoek start, en dat er uiterlijk in het derde kwartaal van 2025 een actieplan ligt voor de afvalverwerking op Bonaire. Deze motie kreeg het oordeel ‘oordeel Kamer’, wat betekent dat het kabinet er in principe geen bezwaar tegen heeft.
Een andere motie van Ceder vraagt om een onafhankelijk onderzoek naar het ontstaan van de situatie, inclusief bestuurlijke tekorten en de vraag of bewoners voldoende zijn geïnformeerd. Staatssecretaris Szabó ontraadde deze motie, omdat binnenkort al veel informatie beschikbaar komt via een lopend toezichttraject en een voortgangsrapportage in het najaar.
Levensbedreigend
Meerdere Kamerleden benadrukten dat de situatie levensbedreigend is. Kamerlid Bruyning (Nieuw Sociaal Contract) wees op ernstige gezondheidsklachten onder bewoners, waaronder huidproblemen en ademhalingsproblemen. “Er zijn zelfs gevallen waarbij mensen zijn overleden,” stelde zij. Bruyning stelde voor om tijdelijk huisafval per container af te voeren naar Nederland of elders, maar dit voorstel werd door het kabinet ontraden. Volgens staatssecretaris Jansen werkt Bonaire al aan een nieuwe afvalvisie en is aanvullend onderzoek niet nodig.
Een motie van Kamerlid Bamenga (D66) die pleit voor meer samenwerking met Aruba en Curaçao op het gebied van afvalverwerking, is wel overgenomen door het kabinet. Staatssecretaris Jansen zegde toe zich in te zetten voor versterking van de regionale samenwerking en uitwisseling van kennis.
Kamerleden riepen het kabinet op om boven staatsrechtelijke verantwoordelijkheidsvragen uit te stijgen. Meerdere partijen bekritiseerden het telkens doorschuiven van bevoegdheden tussen het openbaar lichaam Bonaire en Nederlandse ministeries. Staatssecretaris Jansen gaf aan dat hij binnenkort naar Bonaire reist en daar ‘de deur pas opendoet als er een oplossing ligt’.
