Geen vuurwerkverbod op Bonaire: kabinet beroept zich op eigen bevoegdheid van de eilanden

DEN HAAG – Het landelijke vuurwerkverbod dat vanaf de jaarwisseling 2026-2027 geldt in Europees Nederland, heeft geen gevolgen voor Bonaire, Sint Eustatius en Saba. Dat blijkt uit de toelichting bij het Besluit veilige jaarwisseling, dat samen met het advies van de Raad van State is gepubliceerd in de Staatscourant.

De nieuwe Wet veilige jaarwisseling wijzigt de Wet milieubeheer en verbiedt particulieren in Europees Nederland om consumentenvuurwerk af te steken. Gemeenten kunnen onder voorwaarden nog wel ontheffing verlenen aan verenigingen of stichtingen die een georganiseerde vuurwerkactiviteit willen organiseren.

Voor Caribisch Nederland geldt dat niet. In de toelichting staat dat de Wet milieubeheer en het daarop gebaseerde Vuurwerkbesluit niet van toepassing zijn op Bonaire, Sint Eustatius en Saba. Daarom heeft de invoering van de Wet veilige jaarwisseling volgens het kabinet "geen gevolgen voor de BES". De openbare lichamen ontlenen hun bevoegdheid om regels te stellen over de verkoop, het bezit en het gebruik van vuurwerk aan hun eigen autonome verordeningsbevoegdheid. Volgens het kabinet bestaat daarom "geen aanleiding en geen bevoegdheid" om de nieuwe Europees-Nederlandse vuurwerkregels ook op de BES toe te passen.

Vraag over ‘comply or explain’

De keuze om het vuurwerkverbod niet door te trekken naar Caribisch Nederland roept wel vragen op over het kabinetsbeleid van ‘comply or explain’. Dat uitgangspunt houdt in dat bij nieuwe Nederlandse wetgeving steeds expliciet wordt afgewogen of deze ook voor Bonaire, Sint Eustatius en Saba moet gelden. Als daarvan wordt afgezien, moet worden uitgelegd waarom.

Naar aanleiding van vragen hierover liet een woordvoerder van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat weten dat die uitleg volgens het ministerie in de toelichting op het besluit is opgenomen. De inhoudelijke overweging is volgens het ministerie dat de BES-eilanden al beschikken over een eigen bevoegdheid om vuurwerkregels vast te stellen die aansluiten bij de lokale situatie. Omdat de juridische mogelijkheid om een verbod te combineren met ontheffingen daar al bestaat, zag het kabinet geen aanleiding om aanvullende BES-wetgeving voor te stellen.

Daarmee kiest het kabinet nadrukkelijk voor lokale autonomie. Dat betekent dat de eilandsbesturen zelf kunnen besluiten of zij de bestaande regels willen handhaven, aanpassen of aanscherpen.

Geen landelijke verplichting

Voor inwoners van Bonaire betekent dit dat de nieuwe landelijke vuurwerkwet niet automatisch op het eiland gaat gelden. Eventuele wijzigingen in de vuurwerkregels zullen alleen kunnen plaatsvinden als het lokale bestuur daarvoor zelf besluit regels vast te stellen of bestaande regelgeving aan te passen.

Hoewel het kabinet daarmee uitlegt waarom de Wet veilige jaarwisseling niet voor Caribisch Nederland geldt, blijft de verantwoordelijkheid voor toekomstig vuurwerkbeleid volledig bij de openbare lichamen zelf.