Tweede Kamer debatteert vandaag over uitbreiding eilandsraden en gedeputeerden op Bonaire, Statia en Saba
DEN HAAG – De Tweede Kamer bespreekt vandaag vanaf 14.00 uur Nederlandse tijd (08.00 uur Caribische tijd) het wetsvoorstel om het aantal eilandsraadsleden en gedeputeerden op Bonaire, Sint-Eustatius en Saba uit te breiden. Het kabinet wil de wijziging al laten ingaan bij de eilandsraadsverkiezingen van maart 2027.
Met de wet wil Den Haag de democratische vertegenwoordiging en bestuurskracht van de drie openbare lichamen versterken. Volgens het kabinet zijn de huidige eilandsraden relatief klein in vergelijking met Nederlandse gemeenten met een vergelijkbaar inwonertal, terwijl de eilanden juist een omvangrijk takenpakket hebben.
De plannen zijn niet nieuw. Al tijdens een bestuurlijke werkconferentie in De Bilt werden afspraken gemaakt over een gefaseerde uitbreiding van het aantal eilandsraadsleden en gedeputeerden. Destijds werd afgesproken dat de eerste stap in 2027 zou worden gezet. Het huidige wetsvoorstel moet ervoor zorgen dat die afspraak alsnog kan worden nagekomen.
Bonaire terughoudend
Hoewel het kabinet de invoering per 2027 graag ziet, klinkt vanuit Bonaire terughoudendheid over de snelheid waarmee de uitbreiding moet worden doorgevoerd. Daarbij wordt regelmatig verwezen naar eerdere afspraken die tijdens de gesprekken in De Bilt zijn gemaakt en naar de praktische gevolgen van een snelle uitbreiding van het bestuur.
De discussie over de omvang van de eilandsraad speelt al enkele jaren. In eerdere voorstellen werd uitgegaan van een groei van de Bonairiaanse eilandsraad van negen naar vijftien leden in 2027, met een verdere uitbreiding naar negentien leden in 2031. Ook het aantal gedeputeerden zou worden verhoogd om beter aan te sluiten bij de bestuurlijke taken van het eiland.
Voor Sint Eustatius en Saba werd eerder voorgesteld het aantal eilandsraadsleden in één keer te verhogen vanaf 2027. Op beide eilanden zou de raad groeien van vijf naar elf respectievelijk negen zetels.
Kabinet: versterking democratie noodzakelijk
Het kabinet benadrukt dat de uitbreiding nodig is om de democratische vertegenwoordiging beter te laten aansluiten bij de bevolkingsgroei en de toenemende complexiteit van het bestuur op de eilanden. Meer raadsleden moeten zorgen voor een bredere politieke vertegenwoordiging van inwoners en een sterkere controle op het bestuur.
Daarnaast wil Den Haag extra ondersteuning bieden voor griffies, opleiding en begeleiding van bestuurders en passende huisvesting voor de uitbreiding van het lokale bestuur.
Debat vandaag
Het wetgevingsoverleg vindt vandaag plaats in de Tweede Kamer en staat volledig in het teken van de wijziging van de Wet openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba (WolBES). Oud-staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Eddie van Marum heeft eerder aangedrongen op een snelle behandeling van het voorstel, zodat invoering vóór de verkiezingen van 2027 mogelijk blijft.
De uitkomst van het debat zal duidelijk maken of er voldoende politieke steun bestaat om de uitbreiding van de eilandsraden en bestuurscolleges al over minder dan een jaar wettelijk vast te leggen.
