Letterenfonds zet in op groei van Caribische literatuur: “Het is belangrijk dat kinderen in hun moedertaal kunnen lezen”

KRALENDIJK - Het Nederlands Letterenfonds wil de literaire infrastructuur op de Caribische eilanden verder versterken. Tijdens een werkbezoek aan Aruba, Bonaire, Curaçao, Saba, Sint Eustatius en Sint Maarten gingen medewerkers van het fonds in gesprek met schrijvers, vertalers en culturele organisaties over nieuwe subsidiemogelijkheden en de toekomst van literatuur in lokale talen zoals het Papiamentu en Papiamento.

Volgens communicatiemedewerker Emma Stomp is het fonds de afgelopen jaren bewust meer gaan investeren in het Caribisch deel van het Koninkrijk. “Er is heel lang te weinig aandacht geweest voor de taal en de literaire infrastructuur op de eilanden,” vertelt zij tijdens het bezoek aan Bonaire. “Er zijn hier bijvoorbeeld bijna geen uitgeverijen, waardoor het voor makers veel moeilijker is om werk te publiceren.”

Speciale regeling voor Caribische makers

Sinds 2024 bestaat daarom de subsidieregeling Literatuur Caribe, speciaal bedoeld voor makers en organisaties uit het Caribisch gebied van het Koninkrijk. Binnen deze regeling kunnen schrijvers, spoken word-artiesten, vertalers, festivals en zelfs podcastmakers subsidie aanvragen voor uiteenlopende literaire projecten.

“Die regeling is echt opgetuigd om de verhalen die op de eilanden leven wijd verspreid te laten zijn,” zegt Stomp. “We willen ook dat er meer literatuur in het Papiamentu en Papiamento verschijnt.”

Naast Literatuur Caribe wijst het Letterenfonds ook op andere subsidiemogelijkheden voor Caribische makers. Zo kunnen schrijvers subsidie aanvragen voor boeken in het Papiamentu of Engels, bestaan er speciale regelingen voor vertalers en ondersteunt het fonds leesbevorderingsprojecten, spoken word, literaire festivals en podcasts. “Papiamentu is de moedertaal van heel veel mensen,” aldus Stomp. “Het is belangrijk dat kinderen bijvoorbeeld kinderboeken in hun eigen taal kunnen lezen. Dat versterkt ook de leesvaardigheid en creativiteit.”

Meertaligheid als kracht

Het stimuleren van Papiamentu hoeft volgens het Letterenfonds niet ten koste te gaan van het Nederlands. Sterker nog: onderzoek laat volgens Stomp juist zien dat meertaligheid voordelen biedt.

“Kinderen die worden gestimuleerd om in hun moedertaal te lezen en schrijven, ontwikkelen ook meer taalbewustzijn,” zegt zij. “Wij zien meertaligheid juist als iets heel goeds.”

Het fonds vergelijkt de aanpak op de eilanden deels met de ondersteuning van Friese literatuur in Nederland. “Ook voor het Fries vinden we het belangrijk dat er meer literatuur verschijnt,” legt Stomp uit. “Datzelfde geldt voor Papiamentu, Papiamento en Engels zoals gesproken op de eilanden Saba en St. Eustatius.”

Grote belangstelling voor subsidies

Volgens het Letterenfonds groeit de belangstelling voor de Caribische subsidieregelingen snel. De regeling Literatuur Caribe is volgens Stomp vaak binnen enkele dagen overtekend.

“We zien dat er zoveel belangstelling is,” vertelt zij. “Soms gaat de regeling binnen vijf dagen alweer dicht.”

Toch merkt het fonds dat het aanvragen van subsidies voor sommige makers nog een drempel vormt. Daarom probeert het Letterenfonds de ondersteuning toegankelijker te maken met informatiesessies, spreekuren en begeleiding via WhatsApp. En om mensen op de andere subsidiemogelijkheden te wijzen, bijvoorbeeld voor vertalers, leesbevordering, literaire festivals of illustratoren

Tijdens het werkbezoek organiseerde het fonds netwerkbijeenkomsten op alle zes de eilanden, waar makers direct vragen konden stellen aan subsidiespecialisten.

Meer verhalen vanuit de eilanden

Een belangrijk doel van het fonds is dat Caribische verhalen niet alleen lokaal, maar ook in Europees Nederland zichtbaarder worden.

“We vinden het heel belangrijk dat er meer literatuur vanuit de eilanden verschijnt,” zegt Stomp. “Dat is ook een belangrijk onderdeel van ons erfgoed.”

Volgens haar worden steeds meer boeken uit het Caribisch gebied vertaald en verspreid binnen én buiten het Koninkrijk. Zo ondersteunde het fonds recent de Engelse vertaling van een oorspronkelijk Papiamentstalig boek uit Curaçao.

De eerstvolgende aanvraagronde van Literatuur Caribe opent op 7 september 2026.