Interne bron kritisch over functioneren OLB ‘Besluitvorming loopt vast in ambtelijke organisatie’
KRALENDIJK – Een bron met ervaring binnen het Openbaar Lichaam Bonaire (OLB) uit stevige kritiek op de manier waarop de ambtelijke organisatie functioneert. Volgens de bron zijn verantwoordelijkheden en bevoegdheden onvoldoende verdeeld, moeten documenten over te veel schijven en zorgt de inrichting van de organisatie ervoor dat besluitvorming onnodig vertraagt. Uiteindelijk zijn volgens de bron niet alleen bestuurders, maar vooral inwoners en ondernemers daarvan de dupe.
De bron heeft de kritiek uitgebreid op papier gezet en de stukken zijn in handen van Bonaire.nu. De identiteit is bij de redactie bekend, maar wordt ter bescherming van de bron niet openbaar gemaakt.
In de stukken wordt een onderscheid gemaakt tussen het Bestuurscollege, dat de bestuurlijke doelen bepaalt, en het ambtelijk apparaat dat deze doelen vervolgens moet uitvoeren. Juist bij die uitvoering zou het volgens de bron regelmatig misgaan.
“De overheid is dermate slecht ingeregeld dat het al jaren tekort schiet richting het Bestuurscollege”, staat in de stukken. Een gedeputeerde zou moeten kunnen vertrouwen op een ambtelijke organisatie die bestuurlijke opdrachten kwalitatief goed en tijdig uitvoert, maar volgens de bron is dat in de praktijk onvoldoende mogelijk.
Bureau van de eilandsecretaris
Een belangrijk probleem zou de verdeling van bevoegdheden binnen het OLB zijn. Directies zouden onvoldoende mandaat hebben om zelf beslissingen te nemen. Daardoor zouden stukken langs meerdere niveaus moeten voordat uiteindelijk een besluit kan worden genomen of een document kan worden ondertekend.
De bron wijst daarbij nadrukkelijk naar de positie van het bureau van de eilandsecretaris. Volgens de stukken ligt daar een groot deel van het mandaat en moeten daardoor veel stukken vanuit de verschillende directies uiteindelijk langs dit bureau.
“Ieder papiertje dat uit de overheid komt” moet volgens de bron over meerdere schijven voor goedkeuring en ondertekening. Ook zouden bepaalde processen nog altijd niet digitaal verlopen.
Volgens de bron zou juist meer verantwoordelijkheid bij afdelingen en directies moeten worden neergelegd. Wanneer medewerkers en leidinggevenden lager in de organisatie binnen duidelijke kaders zelfstandig beslissingen kunnen nemen, zou een deel van de huidige vertraging kunnen worden voorkomen.
“De echte bestuurlijke macht is gelegen bij de hoogste leiding van de overheid.”
Inwoners merken gevolgen
De gevolgen van de manier waarop de organisatie is ingericht, zouden volgens de bron dagelijks zichtbaar zijn. In de stukken worden onder meer vergunningaanvragen, grondzaken, aanvragen rond ondernemingen en sedula’s genoemd als voorbeelden van procedures waarbij inwoners lang op duidelijkheid kunnen wachten.
Ook zou het ontbreken van duidelijke en uniforme werkprocessen een probleem vormen. Volgens de bron is daardoor niet altijd helder wie verantwoordelijk is voor een dossier en waar een beslissing moet worden genomen.
Tegelijkertijd worden de problemen nadrukkelijk niet uitsluitend bij individuele ambtenaren neergelegd. Volgens de stukken zijn er juist ambtenaren die inwoners willen helpen en resultaten willen behalen, maar binnen een systeem werken waarin dat moeilijk wordt gemaakt.
“Het ligt in een falend overheidssysteem”, luidt de conclusie.
Wie heeft daadwerkelijk de macht?
De kritiek gaat verder dan alleen trage procedures. Volgens de bron kan de feitelijke invloed binnen het openbaar bestuur anders liggen dan op papier wordt verondersteld.
Formeel bepaalt het Bestuurscollege de bestuurlijke koers en wordt de uitvoering daarvan bij het ambtelijk apparaat neergelegd. Volgens de bron ontstaat echter een situatie waarin de ambtelijke leiding door de manier waarop mandaten en goedkeuringen zijn georganiseerd grote invloed heeft op de vraag of en hoe snel politieke besluiten daadwerkelijk worden uitgevoerd.
“De echte bestuurlijke macht is gelegen bij de hoogste leiding van de overheid”, staat in de stukken.
Vakgedeputeerde als bijzaak
Daarmee worden ook vraagtekens geplaatst bij de gedachte dat het aantrekken van zogenoemde vakgedeputeerden de bestuurlijke problemen van Bonaire kan oplossen. Een bestuurder kan volgens de bron nog zoveel inhoudelijke kennis hebben, maar blijft afhankelijk van een ambtelijke organisatie die de plannen daadwerkelijk moet uitvoeren.
Volgens de bron zou daarom niet alleen gekeken moeten worden naar wie er als gedeputeerde wordt benoemd, maar vooral naar de inrichting en het functioneren van het ambtelijk apparaat zelf.
