Thielman wil duizenden Bonairiaanse huishoudens voorzien van zonnepanelen
KRALENDIJK – MPB-leider en eilandsraadslid Hennyson Thielman wil dat Bonaire de komende jaren overstapt naar een veel meer decentrale manier van energieproductie. Zijn voorstel is om gefaseerd zonnepanelen op woningen te plaatsen, te beginnen met ongeveer 3.000 huishoudens die momenteel energietoeslag ontvangen. Volgens Thielman zijn hiervoor verschillende financieringsmogelijkheden vanuit Nederland beschikbaar.
Thielman heeft tijdens zijn recente bezoek aan Nederland gesproken met verschillende ministeries, leden van de Tweede Kamer en experts op het gebied van duurzame energie. Hij zegt daar te hebben onderzocht welke financiële mogelijkheden er zijn om de energievoorziening op Bonaire te hervormen.
Volgens Thielman zijn bij het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) twee bedragen beschikbaar die voor verduurzaming kunnen worden ingezet. Het gaat volgens hem om 13 miljoen en een afzonderlijk bedrag van 5 miljoen. De 13 miljoen was volgens Thielman eerder bedoeld voor een ander project, maar zou mogelijk voor verduurzaming kunnen worden ingezet.
“Het is wel een mogelijkheid”, zegt Thielman. Wel moet volgens hem het Bestuurscollege met een concreet plan komen waarin wordt aangegeven wat met de middelen moet gebeuren. Hij benadrukt dat nog niet vaststaat dat de volledige bedragen daadwerkelijk aan Bonaire worden toegekend. Bij sommige fondsen gaat het volgens hem om beschikbare middelen waarvoor eerst een plan moet worden ingediend.
Zonnepanelen op woningen
De kern van Thielmans voorstel is een overgang naar decentrale energieproductie. Daarbij zouden zonnepanelen op zoveel mogelijk woningen moeten worden geplaatst.
Hij denkt aan een gefaseerde aanpak. Een eerste groep zou bestaan uit ongeveer 3.000 huishoudens die momenteel energietoeslag ontvangen. “Ik zou willen beginnen met die groep. Met het plaatsen van zonnepanelen op hun dak”, aldus Thielman.
Volgens hem zou dit het eerste jaar van een groter project kunnen zijn. Daarna zou de aanpak verder moeten worden uitgerold naar andere huishoudens. Thielman denkt aan een periode van ongeveer vijf jaar waarin jaarlijks grote bedragen worden geïnvesteerd om het project te realiseren.
Hij ziet daarbij ook mogelijkheden om Europese middelen aan te spreken. Volgens Thielman zijn er verschillende subsidiemogelijkheden voor verduurzaming van woningen en kan daarnaast worden gekeken naar financiering vanuit de Europese Unie.
WEB moet centrale rol houden
Een belangrijke vraag bij grootschalige zonnepanelen op woningen is wat er met WEB gebeurt. Wanneer huishoudens zelf elektriciteit produceren, kan de hoeveelheid elektriciteit die zij van WEB afnemen sterk afnemen. Ook kan teruglevering van overtollige zonne-energie gevolgen hebben voor het elektriciteitsnet.
Thielman zegt daarom dat WEB juist onderdeel moet blijven van het voorgestelde model. Een van de besproken mogelijkheden is volgens hem dat WEB zonnepanelen aanschaft en eigenaar blijft van de installaties. De zonnepanelen zouden vervolgens via een leaseconstructie aan inwoners beschikbaar kunnen worden gesteld.
Bewoners zouden daarbij verschillende kosten betalen, waaronder een vergoeding voor onderhoud, afschrijving en het gebruik van het elektriciteitsnet. Op momenten waarop zonnepanelen onvoldoende elektriciteit produceren, blijft de aansluiting op het centrale netwerk volgens het voorstel noodzakelijk.
Thielman benadrukt dat dit model nog door experts wordt onderzocht. Het is volgens hem een van de mogelijkheden die momenteel worden bekeken.
Net is belangrijk aandachtspunt
De stabiliteit van het elektriciteitsnet vormt volgens Thielman een van de grootste uitdagingen bij een overgang naar decentrale energieproductie. Daarom moet volgens hem ook in het netwerk worden geïnvesteerd.
Het Bestuurscollege zou volgens Thielman een opdracht willen uitzetten bij een gespecialiseerd bureau om te onderzoeken welke mogelijkheden er zijn voor de toekomstige energievoorziening. Daarbij moet volgens hem worden gekeken naar de beste combinatie van energieproductie en de rol van WEB.
“Er moet een hervorming komen”, zegt Thielman. Volgens hem kan Bonaire niet blijven inzetten op subsidies om de energierekening betaalbaar te houden.
Niet wachten op nieuwe windmolens
Thielman is kritisch over een verdere afhankelijkheid van centrale energieproductie. Hij verwijst daarbij naar de eerste windmolens die in 2009 op Bonaire werden geplaatst. Volgens hem werd destijds verwacht dat de energieprijzen daardoor zouden dalen, maar is dat volgens hem onvoldoende gebeurd.
Hij wil daarom dat Bonaire verschillende alternatieven onderzoekt en niet uitsluitend wacht op nieuwe investeringen in windenergie.
Niet iedereen in Nederland zou volgens Thielman enthousiast zijn over zijn voorstel. Hij zegt dat sommige gesprekspartners vinden dat Bonaire moet blijven inzetten op centrale productie, terwijl anderen zijn idee voor meer zonnepanelen op woningen logisch vinden.
Lange termijn
Thielman benadrukt dat het om een langetermijnproject gaat. Hij noemt een periode van ongeveer vijf jaar om het model verder uit te rollen. De komende jaren zouden volgens hem jaarlijks miljoenen moeten worden gevonden om de investeringen mogelijk te maken.
De MPB-leider ontkent dat zijn voorstel uitsluitend met de verkiezingen van maart 2027 te maken heeft. Volgens hem is een fundamentele verandering van de energievoorziening noodzakelijk vanwege de hoge energiekosten op Bonaire.
Hij wijst daarbij op huishoudens die volgens hem honderden dollars per maand aan elektriciteit betalen. “Op een gegeven moment moeten we richting verandering”, stelt Thielman.
De plannen bevinden zich volgens Thielman nog in de onderzoeks- en voorbereidingsfase. Concrete resultaten zijn er naar eigen zeggen nog niet. Wel zegt hij dat de beschikbare financiële mogelijkheden inmiddels zijn geïnventariseerd en dat het Bestuurscollege nu plannen moet maken om deze middelen daadwerkelijk aan te spreken.
