De ‘maandagdip’ bestaat echt, zeggen wetenschappers
Maandagochtend. De wekker gaat, het weekend voelt ineens heel ver weg en de motivatie is vooral nog even lekker op bed te blijven liggen. Voor veel mensen is het een herkenbaar gevoel. En hoewel de term Monday blues vaak wordt afgedaan als een grapje of een excuus om nog een kop koffie te halen, blijkt er wel degelijk een wetenschappelijke basis voor te zijn.
Verschillende onderzoeken laten zien dat mensen op maandag gemiddeld minder positief gestemd zijn dan later in de week. Ze ervaren meer stress, zijn minder tevreden over hun werk en hebben vaker moeite om weer in het werkritme te komen.
De eerste dag telt zwaarder
Uit een onderzoek dat uitgebreid werd besproken door Forbes blijkt dat werknemers op maandag gemiddeld meer negatieve emoties rapporteren dan op andere werkdagen. Ook geven zij aan minder tevreden te zijn over hun werk en vaker stress te ervaren. De verwachting dat mensen na een ontspannen weekend uitgerust en extra gemotiveerd aan de nieuwe werkweek beginnen, klopt lang niet altijd.
Volgens de onderzoekers kost de overgang van vrije tijd naar werk voor veel mensen juist een mentale omschakeling die meer energie vraagt dan vaak wordt gedacht.
Ook gepensioneerden hebben er last van
Nog opmerkelijker zijn de resultaten van een studie uit 2012 van de University of Hong Kong, gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Journal of Affective Disorders. Daaruit bleek dat mensen die op maandag meer spanning ervaren ook hogere waarden van het stresshormoon cortisol hebben.
Het verrassendste resultaat? Dat zogenoemde Monday effect werd niet alleen gevonden bij werkenden, maar óók bij gepensioneerden. Dat wijst erop dat de maandag voor veel mensen zo diep in het maatschappelijke ritme zit verankerd dat het lichaam er automatisch op reageert, ook wanneer er helemaal geen werkdag meer op het programma staat.
Een mini-jetlag
Wetenschappers denken dat ook de zogeheten social jetlag een belangrijke rol speelt. Veel mensen gaan in het weekend later naar bed en slapen langer uit. Daardoor verschuift hun biologische klok, waardoor maandagochtend aanvoelt alsof het lichaam net uit een andere tijdzone is teruggekeerd.
Onder meer slaapdeskundigen verwijzen naar dit verschijnsel als een belangrijke verklaring voor vermoeidheid, concentratieproblemen en een slechter humeur aan het begin van de werkweek.
Ook het lichaam merkt het verschil
Ook op gezondheidsgebied zijn er aanwijzingen dat maandag een bijzondere dag is. Meerdere studies suggereren dat stressniveaus aan het begin van de week gemiddeld hoger liggen en dat bepaalde gezondheidsproblemen, waaronder hart- en vaatincidenten, relatief vaker op maandag voorkomen dan op andere dagen.
Dat betekent natuurlijk niet dat iedere maandag ongezond is. Wel lijken onderzoekers het er steeds meer over eens te zijn dat de eerste werkdag van de week voor veel mensen een meetbaar effect heeft op zowel lichaam als geest.
Gelukkig duurt het meestal niet lang
Het goede nieuws is dat de Monday blues meestal van korte duur zijn. Naarmate de week vordert, neemt de ervaren stress vaak af en stijgt het humeur weer. Een regelmatig slaapritme, voldoende beweging en een rustige start van de werkweek kunnen helpen om de overgang van weekend naar werk minder abrupt te maken.
