Stortplaats Bonaire moet in 2028 dicht, maar alternatief nog niet uitgewerkt
KRALENDIJK – De stortplaats Lagun moet uiterlijk eind 2028 sluiten, maar hoe het afval van Bonaire daarna verwerkt gaat worden, is nog grotendeels onduidelijk. Dat blijkt uit het onafhankelijke onderzoek van KPMG naar Selibon.
In de bestuursovereenkomst tussen het Openbaar Lichaam Bonaire (OLB) en het Rijk is vastgelegd dat uiterlijk op 31 december 2028 een einde moet komen aan het storten van afval op Lagun. Volgens KPMG vraagt die overgang echter om snelle besluitvorming over de toekomstige verwerking van afvalstromen, terwijl de uitwerking van die plannen nog beperkt is.
De onderzoekers constateren dat Bonaire zich momenteel vooral richt op het stabiliseren van de bestaande situatie. Tegelijkertijd moet voor de periode na 2028 nog worden bepaald welk systeem de plaats van Lagun gaat innemen. Daarbij liggen verschillende scenario’s op tafel, variërend van volledige export van afval naar het buitenland tot een eigen verwerkingsstraat op Bonaire of een combinatie van beide. Volgens KPMG moeten die opties nog worden uitgewerkt in een integrale businesscase waarin kosten, haalbaarheid en risico’s worden afgewogen.
Verwerkingsstraat
Een belangrijke rol is daarbij weggelegd voor een toekomstige verwerkingsstraat, waar afvalstromen kunnen worden gescheiden en voorbereid voor recycling, verwerking of export. Zowel Selibon als het Openbaar Lichaam hebben hiervoor al eerste plannen ontwikkeld. KPMG benadrukt echter dat nog veel onzekerheden bestaan over de locatie, inrichting en uiteindelijke werkwijze van zo’n installatie.
Sterker nog: volgens het rapport acht Selibon de realisatie van een verwerkingsstraat vóór 2029 niet haalbaar. Daardoor zijn de investerings- en exploitatiekosten van een dergelijke installatie niet opgenomen in de huidige financiële berekeningen. De eerste ramingen gaan uit van een investering van bijna 12 miljoen dollar, exclusief nog nader uit te werken kosten voor personeel, energie en onderhoud.
De tijd dringt
KPMG waarschuwt dat de tijd begint te dringen. De periode na 2028 vergt niet alleen technische keuzes, maar ook vergunningen, milieueffectrapportages, locatiebesluiten, aanbestedingen en contracten. Zonder tijdige besluitvorming dreigt Bonaire volgens de onderzoekers in een situatie terecht te komen waarin de stortplaats moet sluiten, terwijl de structurele vervanging nog niet gereed is.
Fundamentele keuzes
Het rapport maakt daarmee duidelijk dat de discussie over Lagun niet eindigt bij de sluiting van de stortplaats. Die sluiting markeert juist het begin van een nieuwe fase, waarin nog fundamentele keuzes moeten worden gemaakt over de toekomst van het afvalbeheer op Bonaire.
