KRALENDIJK – Hoeveel afval produceert Bonaire eigenlijk precies? Op die vraag blijkt zelfs het omvangrijke onderzoek van KPMG naar Selibon geen definitief antwoord te kunnen geven.
In het rapport stelt KPMG expliciet dat de huidige registratie van afvalstromen onvoldoende betrouwbaar is om een nauwkeurig beeld te krijgen van de hoeveelheid afval per categorie. Daarmee raakt het onderzoek aan een fundamenteel probleem binnen het afvalbeheer op Bonaire: veel belangrijke beleidskeuzes worden gemaakt terwijl de onderliggende gegevens niet volledig betrouwbaar zijn.
Volgens KPMG beschikt Selibon wel over een weegbrug op afvalcentrum Lagun, maar leidt de dagelijkse praktijk tot onnauwkeurigheden. Vrachtwagens brengen vaak gemengde ladingen afval aan, die vervolgens administratief aan één afvalcategorie moeten worden toegeschreven. Daardoor ontstaat volgens de onderzoekers slechts beperkt inzicht in de werkelijke samenstelling van de afvalstromen.
Het probleem komt op meerdere plaatsen in het rapport terug. KPMG noemt de kwaliteit en volledigheid van volumeregistraties zelfs expliciet als een van de belangrijkste beperkingen van het onderzoek. Ook wordt opgemerkt dat de beschikbare informatie over volumes, kosten en operationele gegevens niet in alle gevallen volledig of consistent is.
Grote gevolgen
De gevolgen zijn groter dan op het eerste gezicht lijkt. Het rapport bevat uitgebreide berekeningen van de kosten per afvalstroom, de benodigde investeringen en de toekomstige exploitatie van Selibon. Die berekeningen zijn echter mede gebaseerd op prognoses, aannames en schattingen van de hoeveelheid afval die jaarlijks wordt verwerkt.
KPMG schrijft dat vooral de volumes per afvalcategorie een belangrijke bron van onzekerheid vormen. De onderzoekers benadrukken dat de huidige inrichting van het meten en toerekenen van tonnages onvoldoende is om een betrouwbaar en nauwkeurig beeld van de verschillende afvalstromen te verkrijgen.
Dat betekent niet dat de conclusies van het rapport onbruikbaar zijn. KPMG heeft de door Selibon aangeleverde gegevens getoetst aan interviews, werkbezoeken, benchmarks en professioneel oordeel. De onderzoekers spreken dan ook van een plausibiliteits- en consistentietoets van de beschikbare informatie. Tegelijkertijd benadrukt het accountants- en adviesbureau dat geen sprake is van een audit of volledige verificatie van alle onderliggende gegevens.
Voor Bonaire onderstreept de bevinding vooral het belang van betere registratie en monitoring van afvalstromen. Zonder betrouwbare gegevens blijft het lastig om exact vast te stellen welke afvalstromen het meeste kosten, welke verwerkingsmethoden het meest effectief zijn en hoe toekomstige tarieven moeten worden vastgesteld.
Betrouwbare data onmisbaar
Juist nu Bonaire voor miljoenen dollars aan investeringen staat en uiterlijk eind 2028 wil stoppen met storten op Lagun, wordt betrouwbare data volgens het rapport een onmisbare bouwsteen voor toekomstig afvalbeleid.
