Bonaire haalt onvoldoende geld op voor eigen afvalverwerking
KRALENDIJK – De huidige afvalheffing op Bonaire brengt slechts ongeveer de helft op van wat nodig is om huishoudelijk en bedrijfsafval kostendekkend te verwerken. Dat blijkt uit het onafhankelijke onderzoek naar Selibon dat in opdracht van het Openbaar Lichaam Bonaire werd uitgevoerd door KPMG.
Volgens het rapport wordt momenteel ongeveer USD 2,4 miljoen per jaar aan afvalheffingen geïnd. Daartegenover staat dat voor de verwerking van huishoudelijk en bedrijfsafval alleen al een kostendekkend exploitatiebudget van circa USD 4,9 miljoen nodig is. KPMG becijfert daarmee een jaarlijks tekort van ongeveer USD 2,5 miljoen.
Het onderzoek maakt deel uit van de bredere analyse naar de financiële situatie van Selibon en de maatregelen die nodig zijn om de afvalketen op Bonaire toekomstbestendig te maken. Daarbij werd gekeken naar de periode 2026 tot en met 2028.
De onderzoekers benadrukken dat de huidige inkomsten uit afvalheffingen uitsluitend betrekking hebben op een deel van de afvalstromen. Voor diverse andere afvalfracties moet nog een vorm van bekostiging worden gevonden. Hierdoor ligt de totale financieringsopgave feitelijk nog hoger.
Mogelijk veel hogere tarieven
KPMG waarschuwt bovendien dat het volledig doorberekenen van zowel de exploitatiekosten als de benodigde investeringen via de afvalstoffenheffing zou kunnen leiden tot zeer hoge tarieven voor inwoners en bedrijven. Volgens de onderzoekers is daarom een bestuurlijke afweging nodig over de manier waarop de kosten van afvalbeheer in de toekomst worden gefinancierd.
In het rapport worden verschillende mogelijkheden genoemd, waaronder aanpassing van bestaande heffingen, aanvullende bijdragen van de overheid, externe financiering of de invoering van andere vormen van bekostiging. KPMG doet daarbij geen aanbeveling voor een specifieke keuze en laat die beslissing nadrukkelijk aan het bestuur.
Onvermijdelijke exploitatiekosten
De bevindingen komen bovenop de conclusie van hetzelfde rapport dat voor de periode tot eind 2028 in totaal ruim USD 40 miljoen nodig is om Selibon financieel en operationeel op orde te brengen. Een belangrijk deel daarvan bestaat uit exploitatiekosten die noodzakelijk zijn om de afvalketen veilig en betrouwbaar te laten functioneren.
Het KPMG-rapport werd opgesteld in het kader van de bestuursovereenkomst tussen het Openbaar Lichaam Bonaire en het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over de aanpak van de afvalproblematiek en de toekomst van stortplaats Lagun.
