Kunstenaar Fred Ros in conflict over ‘Tuna’-kunstwerk: Misverstand over vergunningen leidt tot verwijdering
KRALENDIJK – Kunstenaar Fred Ros bevindt zich in een conflict over de plaatsing van zijn kunstwerk, een grote tonijn genaamd Trippin’ Tuna, bij de duiklocatie Oilslick op Bonaire. Het kunstwerk werd op 19 januari in het water geplaatst, maar kort daarna ontstond verwarring over de benodigde vergunningen. Op 20 januari werd Ros door Stinapa geïnformeerd dat de tonijn per direct verwijderd moest worden, omdat er geen natuurvergunning was aangevraagd.
Het conflict begon op 7 januari, toen Ros een brief ontving van de afdeling Juridische Zaken van Rijkswaterstaat Zee en Delta. Daarin werd expliciet vermeld: ‘Ik begrijp uit uw bericht dat het de bedoeling is om het kunstwerk aan een bestaande mooring te bevestigen en dat er geen nieuwe verankering in de zeebodem wordt geplaatst en er verder ook niets op de bodem wordt geplaatst. In dat geval is er geen vergunning op grond van de Wet maritiem beheer BES van Rijkswaterstaat nodig.’
Misverstand over vergunning
Op basis van deze boodschap ging Ros ervan uit dat hij geen vergunning nodig had voor de plaatsing van zijn kunstwerk. “Dat had ik zo begrepen,” zegt de kunstenaar in een reactie. “Als Rijkswaterstaat zegt dat ik geen vergunning nodig heb, dan vertrouw je daarop.”
Op 8 januari ontving Ros echter een andere mededeling, dit keer van Leo Martijn, assistent-manager van het National Marine Park. Martijn liet Ros weten dat voor de plaatsing van het kunstwerk bij Oilslick wél een natuurvergunning van het Openbaar Lichaam Bonaire, Sint-Eustatius en Saba (OLB) vereist was. Ros werd geadviseerd de vergunning onmiddellijk aan te vragen, wat hij vervolgens deed. Opmerkelijk genoeg werd bij het OLB al intern gesproken over een wachttijd van zes tot twaalf maanden voor het behandelen van de vergunningaanvraag. Op 13 januari liet de instantie weten: “Er staan 85 aanvragen in de wachtrij, die op volgorde van binnenkomst worden afgehandeld.”
Waarom is Stinapa zo streng?
STINAPA-woordvoerder Robert Wester liet na aanleiding van het incident van Ros weten waarom de instantie zo streng is: “In het verleden is STINAPA streng geweest met het handhaven op de aanwezigheid van kanastas (visvallen) in onze wateren. Wij hebben toen vele illegale exemplaren laten verwijderen. Als wij nu toestaan dat anderen hun installaties zonder de juiste vergunning behouden, terwijl lokale vissers zich aan de regels moeten houden, zou dat leiden tot onvrede binnen de gemeenschap. Daarom is het handhaven van de regels voor iedereen van groot belang.”
Escalatie van het conflict
Desondanks besloot Ros door te gaan met het plaatsen van zijn kunstwerk. “Ik had het al voorbereid en het hele project werd gesponsord door Stinapa en het OLB. Stinapa heeft me geholpen met materialen, en het OLB heeft zelfs 10.000 dollar gedoneerd voor dit project. Ik dacht dat alles geregeld was en dat er geen problemen zouden ontstaan,” aldus Ros. “Ik had nooit verwacht deze reactie van hen te krijgen. Ze hebben me altijd gesteund, maar nu voel ik me in de steek gelaten.”
Op 17 januari werd de tonijn uiteindelijk in het water geplaatst, maar op 20 januari ontving Ros het bericht van Stinapa dat het kunstwerk onmiddellijk verwijderd moest worden, aangezien er geen natuurvergunning was. Indien hij dit niet zou doen, zouden handhavers de verwijdering op zich nemen, waarna het Openbaar Ministerie zou beslissen of het kunstwerk eventueel vernietigd moest worden.
Ros zocht onmiddellijk contact met Stinapa. Na dit gesprek kreeg hij uitstel voor de verwijdering tot dinsdag 21 januari. “Maar ik heb niet veel tijd meer,” zegt Ros. “Ik heb al twee weken gewerkt om de tonijn in het water te krijgen. Ik kan hem niet zomaar in een paar dagen weer omhoog halen.”
Hopen op meer tijd
Op dit moment wacht Ros op een beslissing van het Openbaar Ministerie. “Ze hebben me vijf extra dagen gegeven om het kunstwerk te verwijderen. Maar ik hoop dat ik meer tijd krijg om het op te lossen,” zegt hij. “Dit is mijn kunstwerk, maar het is ook mijn project en mijn werk. Het kan niet zomaar verdwijnen.”
Ros benadrukt dat hij altijd te goeder trouw heeft gehandeld. “Ik ben altijd open geweest over mijn plannen en heb altijd geprobeerd samen te werken met de instanties. Maar nu lijkt het erop dat ik tegen een muur van bureaucratie aanloop.”
Het is nog onduidelijk hoe het conflict zich verder zal ontwikkelen, maar het is duidelijk dat de kwestie rond de vergunningen en de tonijn veel complexer blijkt te zijn dan aanvankelijk gedacht. Op 20 januari werd Ros door het Openbaar Ministerie geïnformeerd dat hij tot maandag 27 januari om 12:00 uur de tonijn moet hebben verwijderd.
