Staatssecretaris Van der Burg komt volgende week naar Bonaire voor gesprekken over bestuurlijke situatie

KRALENDIJK – Staatssecretaris Eric van der Burg van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties brengt volgende week een werkbezoek aan Bonaire. Hij wil daar met het Bestuurscollege afspraken maken over concrete vervolgstappen rond de bestuurlijke situatie op het eiland. Een overname van het bestuur of het onder curatele stellen van Bonaire is volgens hem niet aan de orde.

Dat schrijft Van der Burg in de beantwoording van Kamervragen die zijn gesteld tijdens de begrotingsbehandeling van Koninkrijksrelaties. De vragen zijn woensdag 7 oktober in de Tweede Kamer gesteld en donderdag 8 oktober beantwoord.

Van der Burg benadrukt dat Bonaire als openbaar lichaam een volwaardig onderdeel van Nederland is, met een eigen gekozen eilandsraad en een eigen bestuurscollege. Volgens hem kan het Rijk het gezag daarom niet zomaar overnemen. Wel zegt hij dat Den Haag het eilandsbestuur aanspreekt wanneer dat nodig is en gebruikmaakt van de instrumenten die het Rijk heeft.

De staatssecretaris verwijst daarbij naar een recente brief die hij aan gezaghebber John Soliano stuurde over de bestuurlijke situatie op Bonaire. Soliano heeft inmiddels op die brief gereageerd. Van der Burg zegt dat hij tijdens zijn bezoek met het Bestuurscollege concrete, haalbare en uitvoerbare vervolgstappen wil afspreken.

“Mijn inzet is dus niet om het bestuur over te nemen, maar om het bestuur aan te spreken, waar nodig te ondersteunen en waar de wet daarvoor ruimte biedt te handelen indien dat nodig is”, schrijft hij.

30 miljoen euro voor bestaanszekerheid

In de beantwoording gaat Van der Burg ook uitgebreid in op de 30 miljoen euro die vanuit het coalitieakkoord beschikbaar is voor bestaanszekerheid in Caribisch Nederland. Voor 2027 wordt dat bedrag vooral ingezet voor investeringen en subsidies in de nutsvoorzieningen. Daarmee wil het kabinet de kosten van levensonderhoud structureel verlagen.

Voor 2028 en daarna wordt nog gewerkt aan een structureel pakket maatregelen. Dat pakket moet samen met het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en de drie openbare lichamen worden uitgewerkt. De verdere plannen worden volgens Van der Burg in de Voorjaarsnota 2027 bekendgemaakt.

Voor Bonaire betekent dit onder meer dat investeringen in duurzame energie uiteindelijk moeten leiden tot lagere energiekosten. Volgens de staatssecretaris is vanaf 1 juli 2028 meer windenergie op Bonaire beschikbaar. Hij waarschuwt tegelijkertijd dat dergelijke investeringen tijd nodig hebben voordat inwoners de effecten daadwerkelijk op hun energierekening merken.

Eind januari bus op Bonaire

Ook het openbaar vervoer komt aan bod. Het Rijk stelt sinds 2025 structureel 440.000 dollar per jaar beschikbaar voor openbaar vervoer op Bonaire. Daarnaast is via de Regio Deal Bonaire 2,15 miljoen dollar beschikbaar gesteld.

Van der Burg zegt dat hij tijdens zijn bezoek opnieuw met het Bestuurscollege over de busverbinding zal spreken. Volgens de huidige verwachting rijdt eind januari 2027 een bus op Bonaire.

Den Haag kijkt ook naar bevolkingsgroei

De staatssecretaris reageert daarnaast op vragen over de bevolkingsgroei en migratie op Bonaire. Hij noemt de “explosieve bevolkingsgroei en migratie richting Bonaire van de afgelopen jaren” een grote en complexe opgave.

Van der Burg zegt bereid te zijn om verder met het Bonairiaanse bestuur te spreken over de uitwerking van de zogenoemde Vishon Boneiru 2050. Voor het einde van dit jaar komt hij bovendien met een nadere uitwerking van de demografische opgave voor Bonaire, Saba en Sint Eustatius, naar aanleiding van het rapport van de staatscommissie Demografische Ontwikkelingen Caribisch Nederland 2050.

De eilandbesturen worden volgens Van der Burg ook betrokken bij de besteding van de 30 miljoen euro. Op 30 september vond hierover al overleg plaats tussen het Rijk en de besturen van Bonaire, Saba en Sint Eustatius. Eind oktober en eind november staan vervolgoverleggen gepland. In januari 2027 volgt opnieuw overleg over de middelen voor 2028 en daarna.

Geen extra geld om energietarieven tijdelijk te drukken

Een directe verlaging van de energietarieven door extra overheidssubsidies zit er voorlopig niet in. Volgens Van der Burg is het subsidiëren van variabele energietarieven niet verstandig. Het kabinet kiest ervoor om vooral te investeren in verduurzaming.

Voor inwoners met een laag inkomen is de energietoelage voor Bonaire, Saba en Sint Eustatius wel uitgebreid met 2 miljoen euro voor 2026 en 2027. Daarmee moeten meer mensen worden bereikt en kan een hogere toelage worden verstrekt. Voor andere aanvullende middelen verwijst Van der Burg naar het ministerie van Klimaat en Groene Groei.

Ook stelt de staatssecretaris dat Bonaire, Saba en Sint Eustatius in de toekomst eerder en beter betrokken moeten worden bij beleid en wetgeving die de eilanden raken. De consultatieverplichting wordt daarom aangescherpt bij de herziening van de WolBES. Ook worden procedures voor vroegtijdige betrokkenheid en uitvoeringstoetsen verbeterd.