Lekkend leidingnet dwingt Sint-Eustatius tot ingrijpende vernieuwing
ORANJESTAD – Sint-Eustatius heeft ook in 2026 nog altijd te kampen met ernstige problemen in de watervoorziening. Dit ondanks jaren van investeringen, technische ingrepen en herhaalde waarschuwingen over de staat van het distributienetwerk op het eiland.
Volgens een publieke bekendmaking van STUCO op 18 april produceert het nutsbedrijf voldoende water voor het eiland, maar door forse lekken in het netwerk zijn de voorraden sterk teruggelopen. Het bedrijf werkt aan stabilisering van het systeem en probeert de voornaamste lekken op te sporen. Tegelijkertijd waarschuwde STUCO dat de waterrantsoenering nog ongeveer een week aanhoudt, terwijl extra productiecapaciteit in gebruik wordt genomen.
STUCO liet ook weten dat een recent technisch rapport heeft bevestigd dat het huidige waterdistributienetwerk volledig vervangen moet worden. Uit het rapport blijkt dat het bestaande leidingmateriaal van binnenuit veroudert, wat het bedrijf aanwijst als de belangrijkste oorzaak van de lekken. Een geschikt vervangend leidingtype is al gevonden, gecertificeerd en besteld, maar STUCO benadrukt dat de volledige vervanging van het netwerk een langdurig traject is dat meerdere jaren in beslag zal nemen.
De huidige problemen zijn het gevolg van een situatie die al jaren sluimerend aanwezig is. Al in 2014 stond het watersysteem van het eiland ter discussie, als onderdeel van bredere inspanningen om de watertoevoer te verbeteren, de infrastructuur uit te breiden en de waterzekerheid op de lange termijn te waarborgen. In de jaren daarna wezen bestuurders en technische partners steeds opnieuw op terugkerende knelpunten: te weinig capaciteit, lekkages en verouderde infrastructuur.
In 2020 verklaarde STUCO dat de waterrantsoenering destijds te wijten was aan een combinatie van lage opslagstanden, lekken in het systeem en beperkte transportcapaciteit. Destijds werkte het bedrijf aan een project voor de aanleg van een hoofdleiding om de distributie te verbeteren. Bij dat project was Vitens Evides International (VEI) betrokken, een Nederlandse organisatie die STUCO ondersteunt bij technische planning en systeemverbetering.
Die inspanningen hebben delen van het systeem verbeterd, maar de structurele zwakte in het netwerk is nooit weggenomen. De huidige situatie laat zien dat het eiland nog altijd dezelfde fundamentele uitdaging kent: een watersysteem dat wel voldoende kan produceren, maar dat niet in staat is water betrouwbaar te leveren zonder aanzienlijke verliezen onderweg.
Volgens STUCO blijft de situatie lastig omdat de lekken moeilijk te lokaliseren en te isoleren zijn. Het bedrijf kondigde aan dat een speciaal trainingsprogramma van start gaat, waarbij medewerkers nieuwe technieken leren om verborgen lekken op te sporen. Inwoners met een regenwaterput is gevraagd die zo veel mogelijk te gebruiken, zodat de druk op het openbare netwerk vermindert.
Nooit volledig opgelost
Het bredere beeld is dat van een distributienetwerk dat door de jaren heen gelapt en verbeterd is, maar nooit echt op orde is gebracht. Als het huidige rapport klopt, staat het eiland nu voor de zwaardere taak om een groot deel van het netwerk te vervangen in plaats van losse schades te herstellen. Dat betekent meer graafwerkzaamheden, meer bouwactiviteiten en een forse financiële last, voordat het systeem betrouwbaar kan functioneren.
Voor de inwoners is de directe zorg de aanhoudende rantsoenering en de onzekerheid over wanneer de normale waterlevering wordt hervat. Voor het eiland als geheel is de diepere kwestie dat Sint-Eustatius nog steeds wacht op een waterinfrastructuur die de vraag consequent aankan en bestand is tegen de dagelijkse belasting.
Nog lang niet voorbij
Ook na jaren van investeringen en herhaald plannen maken zijn de waterproblemen op het eiland nog lang niet opgelost. En als de huidige beoordeling juist is, kan het nog jaren duren voordat er sprake is van een echte verbetering.
Watersysteem in het kort
Eustatius kampt al jaren met terugkerende problemen in de watervoorziening, maar het systeem is ook aanzienlijk uitgebreid sinds STUCO in 2013 de verantwoordelijkheid voor waterproductie en -distributie overnam. Het bedrijf groeide van 20 naar meer dan 1.000 aansluitingen. In 2020 werd een waterinstallatie met een capaciteit van 500 kubieke meter per dag in gebruik genomen, samen met een opslagtank van 4.000 m³ en een nieuwe transportleiding van 2,3 kilometer. Desondanks geeft STUCO nu aan dat het distributienetwerk zelf verouderd is en volledig vervangen moet worden.
