Casino’s op Bonaire onder vergrootglas: zoektocht naar balans tussen witwasregels en privacy
KRALENDIJK – De aangescherpte controles bij casino’s op Bonaire zorgen voor groeiende zorgen over privacy en gegevensverwerking. Toezichthouder CBP BES benadrukt dat strengere anti-witwasregels geen vrijbrief zijn voor onbeperkte dataverzameling, terwijl een van de casino’s op Bonaire stelt dat zij juist proberen te voldoen aan meerdere, soms botsende, wettelijke verplichtingen.
Aanleiding zijn recente maatregelen bij onder meer Divi Flamingo Beach Resort & Casino en Coral Casino Bonaire, waar bezoekers zich verplicht moeten identificeren en soms aanvullende gegevens moeten verstrekken, zoals adres of herkomst van middelen.
“Geen carte blanche om alles te vragen”
Volgens Roëlla Pourier van College bescherming persoonsgegevens Bonaire, Sint Eustatius en Saba (CBP BES) ervaart men een duidelijk spanningsveld tussen financiële regelgeving en privacywetgeving. “Het feit dat casino’s moeten voldoen aan wetgeving tegen witwassen betekent niet dat zij alles mogen vragen. Er moet altijd gekeken worden naar wat noodzakelijk en proportioneel is.”
Casino’s vallen op Bonaire onder de regels van de WWFT BES (anti-witwaswetgeving), maar daarnaast ook onder privacywetgeving. Die twee moeten volgens de toezichthouder in balans zijn. “Beide wetten vullen elkaar aan. Het kan niet zo zijn dat het ene regime automatisch betekent dat je onbeperkt persoonsgegevens verzamelt.”
Tegelijk geven casino’s aan dat zij juist proberen aan die verschillende wetten te voldoen. Jason Chapman, operations manager van Coral Casino Bonaire, stelt dat de controles voortkomen uit wettelijke verplichtingen.
“Het is niet iets wat we doen omdat we dat willen, maar omdat het verplicht is. We moeten weten met wie we zaken doen,” zegt hij.
“Identificeren moet wel met een ID-kaart. Maar dus niet per se kopiëren.”
— Roëlla Pourier, CBP BES
Kopieën van paspoorten onder vuur
Met name het maken van kopieën van identiteitsbewijzen ligt gevoelig. Bezoekers geven aan dat zij vaak niet weten waarom dit gebeurt of wat er met de gegevens wordt gedaan.
Volgens Pourier is die praktijk niet vanzelfsprekend toegestaan: “As iemand fysiek voor je staat, kun je die persoon identificeren. Dan moet je je afvragen: wat is het doel van een kopie? Die voegt niet automatisch iets toe tenzij het wettelijk verplicht is.”
Chapman erkent dat dit een gevoelig punt is, maar stelt dat casino’s hierin gebonden zijn aan regelgeving: “We bouwen een database op zoals vereist, om activiteiten te kunnen monitoren en indien nodig te rapporteren,” legt hij uit.
Hij benadrukt daarbij dat casino’s hierover in gesprek zijn met toezichthouders “We hebben met CBP BES gesproken en zoeken ook afstemming met andere instanties om zeker te zijn dat we alles correct doen.”
“Iedereen heeft recht op inzage en het recht om gegevens te laten corrigeren of verwijderen, tenzij er een wettelijke bewaarplicht is.”
— Roëlla Pourier, CBP BES
Gegevens niet langer bewaren dan nodig
Een belangrijk punt volgens het CBP BES is dat persoonsgegevens niet onnodig lang mogen worden opgeslagen. “Het moet eigenlijk op het moment dat je het niet meer nodig hebt. Dat zou in theorie betekenen dat bij een eenmalige handeling gegevens al op dezelfde dag vernietigd moeten worden,” aldus Pourier.
Ze voegt toe: “Organisaties moeten aantonen wat de noodzaak is om gegevens langer te bewaren.”
Volgens Chapman is dat in de praktijk niet altijd eenduidig. “Het hangt af van welke regelgeving van toepassing is. Er zijn meerdere wetten die verschillende eisen stellen,” zegt hij.
Onzekerheid bij bezoekers groeit
De zorgen komen op een gevoelig moment. Recente datalekken, waaronder bij de Scholengemeenschap Bonaire en telecombedrijf Odido in Europees Nederland, hebben het bewustzijn rond dataveiligheid vergroot.
Bezoekers van casino’s geven aan dat zij vaak onvoldoende uitleg krijgen, wat leidt tot wantrouwen. Zeker wanneer gevoelige gegevens zoals paspoortkopieën of inkomensinformatie worden gevraagd.
Chapman herkent die reactie: “Het is geen prettige ervaring voor gasten. Mensen komen voor ontspanning, niet om uitgebreide controles te doorlopen,” zegt hij.
“Vraag alleen wat je echt nodig hebt”
Volgens het CBP BES ligt de kern bij dataminimalisatie: verzamel alleen wat strikt noodzakelijk is. “Als het niet nodig is, moet je het ook niet hebben,” stelt Pourier.
Daarbij speelt ook het subsidiariteitsbeginsel een rol: kies altijd de minst ingrijpende manier van gegevensverwerking. “Je moet de methode gebruiken die het minste inbreuk maakt op de persoonlijke levenssfeer.”
Rechten van bezoekers
Bezoekers staan volgens de toezichthouder niet machteloos. Zij hebben het recht om te vragen welke gegevens worden opgeslagen en kunnen verzoeken om verwijdering. “Iedereen heeft recht op inzage en het recht om gegevens te laten corrigeren of verwijderen, tenzij er een wettelijke bewaarplicht is,” aldus Pourier.
Casino’s proberen daar volgens Chapman ook rekening mee te houden:
“Klanten hebben rechten, maar we moeten ook voldoen aan wettelijke bewaarplichten. Daar zoeken we de juiste balans in,” zegt hij.
Sector nog zoekende
Volgens het CBP BES zijn casino’s nog bezig om de juiste balans te vinden tussen regelgeving en privacy. “Het is een complexe materie. We zien vooral dat organisaties hun weg zoeken in nieuwe wetgeving.”
Die complexiteit wordt ook door de sector bevestigd. “We willen het correct doen, voor de wet én voor onze klanten,” aldus Chapman.
Oproep tot duidelijkheid
Het CBP BES roept casino’s op om hun processen transparanter te maken en duidelijk te communiceren richting bezoekers. “Zorg dat mensen vooraf weten waar ze aan toe zijn. Dat is de basis van vertrouwen.”
Of en wanneer er daadwerkelijk handhavend wordt opgetreden, hangt volgens de toezichthouder af van meldingen en de ernst van mogelijke overtredingen.
Voorlopig blijft één boodschap centraal staan: strengere controles mogen, maar privacyregels blijven onverminderd van kracht.
Ook Divi Flamingo Beach Resort is benaderd voor een reactie. Zij slaan niet alleen paspoortgegevens op in het systeem, maar vragen ook informatie zoals salaris en werkgever op.
