Bonaire staat stil bij Dodenherdenking: ‘Vrijheid is geen vanzelfsprekendheid’

KRALENDIJK - Op zondag 4 mei herdacht Bonaire in alle waardigheid de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog. Op het Wilhelminaplein in Kralendijk kwamen genodigden en bezoekers bijeen om stil te staan bij de impact van oorlog, het belang van vrijheid en de waarde van vrede. De ceremonie vond plaats bij het monument bij de pier ‘Chicu Mercelina’, waar meerdere kransen werden gelegd. Precies om 09.15 uur viel er een indrukwekkende stilte van twee minuten.

Onder een schaduwrijke tent en tussen de bomen van het plein luisterden aanwezigen naar toespraken en reflectie, waaronder die van waarnemend Rijksvertegenwoordiger Jan Helmond. In zijn toespraak stond hij stil bij het vergeten verleden van Bonaire tijdens de oorlogsjaren, met name kamp Playa Pariba. “Een kleine meltingpot van gevangenen,” noemde Helmond het, waarin NSB’ers, Duitse zeelieden, communisten, antikoloniale activisten en zelfs Joodse vluchtelingen samen werden vastgehouden.

Op de plek van het voormalige kamp staat tegenwoordig het Divi Flamingo hotel, een toeristisch symbool van vrijheid – in schril contrast met het verleden van gevangenschap en onderdrukking. “Wat is er in tachtig jaar veel veranderd op Bonaire,” zei Helmond, terwijl hij verwees naar de groei van het eiland tot een diverse gemeenschap van 25.000 inwoners. Zijn oproep: koester vrede en vrijheid niet als iets vanzelfsprekends, maar als iets dat begint bij jezelf – in hoe we omgaan met buren, collega’s en medebewoners, ongeacht afkomst, huidskleur of overtuiging.

Gezaghebber pleit voor meer besef van vrijheid

Ook gezaghebber John Soliano benadrukte het belang van herdenken. In een interview na afloop zei hij: “Bonaire heeft ook bijgedragen tijdens de oorlog. Er zijn mensenlevens verloren gegaan – direct en indirect – en dat verdient onze blijvende aandacht.” Tegelijkertijd uitte hij zorgen over de beperkte betrokkenheid van de lokale bevolking en jeugd bij de herdenking: “Het moet geen historische formaliteit zijn met mooie woorden. We moeten het besef van vrijheid levend houden, vooral onder jongeren.”

Soliano pleitte voor meer actieve participatie van jongeren, bijvoorbeeld door het schrijven van gedichten of verhalen over vrijheid. “We moeten hen weerbaar maken tegen ideeën die bijvoorbeeld via internet worden verspreid en hen leren alles te beoordelen in het teken van menselijkheid, tolerantie en respect.”

Vrijheid

De gezaghebber benadrukte dat 4 mei ook een moment is om vooruit te kijken: “Vrijheid is geen kwestie van anderen. Het is iets waar we zelf aan moeten werken, elke dag opnieuw.” Hij riep op tot bewustzijn rondom uitsluiting en intolerantie op het eiland: “De manier waarop we mensen buitensluiten of bepaalde groepen demoniseren, zijn tekenen van een samenleving die haar vrijheid dreigt te verliezen.”

Tot slot stond Soliano stil bij de betekenis van 5 mei, Bevrijdingsdag: “Het markeert niet alleen het einde van de oorlog, maar ook het moment waarop rust, veiligheid en hoop terugkeerden. Verhalen van vroeger tijdens de oorlog, zoals het doven van lampen bij dreigend gevaar, moeten we blijven delen.”

De herdenking op Bonaire was daarmee niet alleen een moment van reflectie op het verleden, maar ook een oproep tot waakzaamheid en verbondenheid in het heden.