KRALENDIJK – Het terugdringen van begrazing door geiten en andere dieren kan het herstel van de tropische droge bossen op Bonaire aanzienlijk bevorderen. Dat blijkt uit de resultaten van een onderzoek van 15 jaar waarbij de Universiteit Wageningen, STINAPA, Echo Foundation en BonBèrdè betrokken waren.
De onderzoekers bestudeerden afgerasterde gebieden waar grazers buiten werden gehouden, het beheer van grazers in Nationaal Park Washington Slagbaai en gebieden waar duizenden inheemse bomen zijn aangeplant. Daaruit bleek dat het vanzelf opkomen van nieuwe boompjes sterk toenam wanneer de begrazingsdruk wegviel. Er verschenen meer jonge boomzaailingen, vooral na natte jaren.
Het herstel verloopt echter langzaam. Op Bonaire duurde het tot 15 jaar voordat de onderzoekers een duidelijke toename van grotere jonge en volwassen bomen zagen. Zelfs dan keerde slechts ongeveer een derde van de boomsoorten van het droge bos op natuurlijke wijze terug. Aangeplante inheemse bomen in beschermde gebieden overleefden goed, wat erop wijst dat gerichte aanplant het natuurlijke herstel kan aanvullen. Een zichtbaar voorbeeld is Proyekto Parke Bunita in Washington Slagbaai: waar geiten zijn verwijderd, herstelt de vegetatie en krijgen jonge inheemse bomen een kans.
Elders in het Caribisch gebied zijn vergelijkbare resultaten geboekt. In het Christoffelpark op Curaçao nam het aantal volwassen inheemse Sabalpalmen toe van 323 in 1979 tot meer dan 1.000 in 2018, nadat de geiten waren verwijderd of geweerd. Op Saba, waar sinds 2020 meer dan 90 procent van het vrij rondlopende vee is verwijderd, keren grassen en struiken terug en overleven jonge bomen steeds vaker.
Het juiste evenwicht
De onderzoekers benadrukken dat het doel niet is om de veehouderij, die op de eilanden een lange culturele en economische rol heeft, uit te bannen, maar om overmatige begrazing in natuurgebieden te voorkomen. Gezonde vegetatie helpt bodem en vocht vast te houden en beperkt erosie, en biedt tegelijk leefgebied voor inheemse dieren.
